وقتى اولاد عاص به سى نفر مرد رسيدند ، مال خدا را دست به دست مىگردانند ، و بندگان خدا را به بردگى مىگيرند . « 1 » پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله
سير بدعتها در عصر عثمان
انحطاط سياسى و اقتصادى در دورهء ابوبكر و عمر ، سير چندان شديدى نداشت ؛ تنها انحطاط فرهنگى بود كه به علّت مهجوريت اهل بيت عليها السلام و عدم تعبّد و تقيّد خلفاء به قرآن و سنّت ، از سرعت زيادى برخوردار بود . امّا با حاكميت يافتن عثمان ، بنىاميّه - مسلمانان مصلحتى - به قدرت رسيدند و انحطاطِ همهجانبه جهان اسلام شدّت پيدا كرد .
گواه اين مدّعى علاوه بر اسناد تاريخى ، سخنان على عليه السلام در نهجالبلاغه است كه لحن انتقادهاى حضرت عليه السلام از عثمان به مراتب شديدتر از دو خليفه ديگر است . در خطبه شقشقيه در انتقاد از عثمان مىفرمايد :
« . . . تا سوّمين آنها بر سر كار آمد ، او همانند شتر پر خور و شكم برآمده ، همّى جز جمعآورى و خوردن بيتالمال نداشت بستگانش به همكارىاش برخاستند . آنها همچون شتران گرسنهاى كه بهاران به علفزار بيفتند و با ولع عجيبى گياهان را ببلعند ، براى
هامش
( 1 ) - مروج الذهب ، مسعودى ، ج 2 ، ص 340 ؛ كنز العمال ، ج 6 ، ص 29 .