الهى و اعتقاد به مبدأ و معاد و بعث رسل و انزال كتب و حشر و نشر و عالم اخروى و سائر مبانى و اصول موضوعهء در شرع مبين است . در قرآن كريم همه جا عمل صالح را با ايمان به خدا و رسول قرين نموده است ؛
( إِنَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ إِنَّا لا نُضيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا ) [ 1 ]
و پر واضح است كه صِرف اعتقاد به مكتبى غير توحيدى ولو به ظاهر وجيه ممضاى شرع نخواهد بود . چنانچه بعضى به اشتباه اين جملهء معروف خطيب مصرى : إنْ كانَ دينُ مُحَمَّدٍ لا يَسْتَقيمُ إلّا بِقَتْلى فَيا سُيوفُ خُذينى ! را به حضرت سيّد الشّهداء عليه السّلام نسبت ميدهند . گرچه اين كلام سخن نا به جائى نيست ، ولى انتساب او به امام عليه السّلام مسألهء ديگرى است .
اهتمام علّامه به رؤيت ماه در ترتّب آثار شرعى و عدم توجّه به تقويم
يكى ديگر ازمواردى كه گهگاه موجب اختلاف و چه بسا حرفهائى در حول و حوش و اطراف ايشان مىشد ، اهتمام ايشان به رؤيت ماه در ترتّب آثار شرعى و احكام فقهى بود . با توجّه به عدم حجّيّت شرعى قول منجّم و سنديّت آن ، مرحوم علّامهء طهرانى تا وقتى كه ماه را رؤيت نمىنمودند ، يا علم به رؤيت حاصل نمىشد ، و يا دليل شرعى متقن اقامه نمىگرديد حكم به دخول ماه رمضان و ترتّب آثار و احكام و اعمال مأثورهء در ماه مبارك ، و همچنين دخول ماه شوّال و افطار آن را نمىنمودند . و چه بسا سالها كه اعمال يوميّهء ماه مبارك را ديرتر از سائر مساجد و محافل انجام داده و بدان امر مىنمودند ، حتّى شبهاى قدر را ديرتر از بقيّهء محافل برگزار مىنمودند . و اين امر موجب اعتراض بسيارى از آقايان و ائمّهء جماعات شده ، اين عمل را منافى با وحدت و جمعيّت و حفظ حدود و ثغور روحانيّت مىپنداشتند . ولى اين مسائل هيچگاه بر اراده و اهتمام
هامش
[ 1 ] 1 - سوره الكهف ( 18 ) آيهء 30 .