عالم هستى اطّلاع و اشراف پيدا مىكنند ، هيهات ! سپس حضرت به توضيح بيشتر اين صفات و ملكات در انسان عارف مىپردازد و مىفرمايد : )
خداوند در ايّام فترت ، بندگان خلّص خود را جهت ارشاد مردم هدايت مىكند
سنّت الهى كه پيوسته نعماتش غزير و بىپايان است اينچنين تعلّق گرفته است كه در هر دوران و زمانى و در زمانهاى فترت ( زمانى كه بين پيامبر گذشته و پيامبر آينده و يا در دورانى كه امام معصوم عليهالسّلام بطور علنى و ظاهر در ميان مردم مشهور نباشد ) بندگان خُلَّص و برگزيده خود را مفتخر به قرب و كرامت و عنايت خاصّه بگرداند و با اين افراد در عالم فكر و قواى عقلانى آنها به مناجات بپردازد ! و در صقع عقول و مقام تمييز و تشخيص با آنان به مكالمه و گفتگو بنشيند ! در اين هنگام ديدگان و گوشها و قلوب آنان بواسطه نور الهى و برهانِ من ربّه و انكشاف حقائق امور عالم وجود بينا و شنوا و مستنير خواهد گشت . اينان بواسطه اين هدايت خاصّه و ضمير روشن كه جلوهگاه انوار جمال و جلال و علم و قدرت و حيات حضرت حقّ گشته است به هدايت و ارشاد مردم مىپردازند ، و آنانرا به موقعيّتها و ايّام نزول جذبات و جلوات الهى آگاه مىكنند ، و اوقات استجلاب فيوض الهى و كسب انوار عالم قدسى را گوشزد مىنمايند . ( در آيه شريفه راجع به حضرت موسى عليهالسّلام وارد است :
( وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا مُوسى بِآياتِنا أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَ ذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ إِنَّ فى ذلِكَ لَآياتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ ) [ 1 ] .
« و ما موسى را به سوى قوم و پيروانش مبعوث گردانيديم تا آنها را از ظلمات جهالت و كدورات عالم نفس برهاند و به ايّام الهى تذكّر دهد . و در اين مسأله نشانههائى است از قدرت و ارادهء ما بر مردم و آنان كه بايد در راه وصول به اين مراتب بسيار صبور و بردبار و شاكر نعمتهاى ما باشند . » )
هامش
[ 1 ] - سوره إبراهيم ( 14 ) آيه 5