گذرا سپرى نمودند ؛ اينان خوشى را خوشى عالم حسّ و طبع ، و لذّت را فقط استمتاع و كامجوئى حيوانى و بهيمى ، و كمال را در فزون طلبى و تكاثر زخارف دنيا پنداشتند ، و هرچه انبياء الهى و رسل پروردگار و اولياى او آنان را پند و اندرز دادند ، با ديدهء تمسخر و استهزاء در او نگريستند و از اين حقائق و مسائل واقعى به تخيّلات و اوهام ياد كردند و آن را زيبنده افراد عامى و بدور از فرهنگ و تمدّن دانستند ، و همچنانكه در آيه شريفه مىفرمايد :
( إِنْ هِىَ إِلَّا حَياتُنَا الدُّنْيا وَ ما نَحْنُ بِمَبْعُوثين ) [ 1 ] ، « هيچ واقعيّتى جز همين زندگانى دنيا وجود ندارد و ما هيچگاه برانگيخته نخواهيم شد . »
خود را بطور دربست وقف زندگى مادّى و حيوانى و شهوانى نمودند ؛ اينان به تحقيق از رحمت خدا بدور و از دائره آمرزيده شدگان خارج مىباشند . اينان بواسطه عناد و استكبار خود را محبوس عالم مادّه و دنيا نمودند ، و بنابراين هيچ جايگاهى نزد پروردگار در روز رستاخيز نخواهند داشت و جايگاهشان آتش دوزخ خواهد بود .
و امّا دسته دوّم : افرادى هستند كه مقابل اين افراد گفتار پيامبران الهى را به ديده قبول و حقّ نگريستند و خود را مطيع و منقاد اوامر ايشان قرار دادند و در مقام عمل و حفظ حدود و ثغور پا از جادّه صدق و صراط مستقيم فراتر ننهادند و عمل خود را طبق فرمايشات و دستورات بزرگان منطبق بر موازين و مبانى شرع قرار دادند ، و با عزم خود جهت تحصيل رضاى الهى و فوز به نعمات اخروى و بهشت و حور و غلمان و رسيدن به وعدههاى پروردگار دنياى خود را به آخر رسانيدند ، و خلاصه عمل آنها بر طبق موازين شرع بوده از اجحاف و تعدّى و ظلم به نفس و به ديگران و تصرّف حقوق ديگران خوددارى ورزيدند ، و
هامش
[ 1 ] - سوره الأنعام ( 6 ) ذيل آيه 29