ظروف و احوال را مخالف اميال و خواستهاى خود مىبيند به يكباره پا به همهء آن شروط و تعهّدها و وعدهها مىزند ، اين شخص مصداق همان روايت امام سجّاد عليهالسّلام مىباشد و سر سپردن به چنين فردى جز خسران و بدبختى و هلاكت ثمرى نخواهد داشت .
آنكه در مقام قضاوت اگر مسأله به يكى از افراد مخالف خود بستگى داشته باشد چنان مو را از ماست درمىآورد و چنان در كشف نقاط مجهول تأمّل و دقّت و ملاحظه مىكند كه عقل آدمى را به حيرت مىاندازد ، امّا وقتى كه قضيّه به يكى از رفقاء و همكيشان خود برمىگردد آنچنان به توجيه و تأويل و تبرئه او مىپردازد كه گوئى غير از اين كار ديگرى از او برنمىآيد ، اين فرد مصداق همان كلام بزرگان و فرمايش حضرت سجّاد عليهالسّلام مىباشد .
آن كسى كه كلام صريح اولياى الهى را به نحوى مطرح مىكند كه انسان در اصل و فرع آن كلام به شكّ و شبهه مىافتد ، امّا مطالب متقن و غير قابل تشكيك آنها را در جائى كه براى او منفعتى در پى دارد چنان وارونه و متناقض تأويل مىكند كه انسان جز تعجّب و حيرت كارى نمىتواند بكند ، مصداق همان روايت حضرت زين العابدين عليهالسّلام مىباشد .
آن كسى كه براى جلب منافع خود و رفع موانع و مضارّ از خود از كاه كوهى و از كوه كاهى مىسازد چگونه مىتواند زمام امور مردم را در مسائل اعتقادى و امور حياتى و سعادت و شقاوت آنها به عهده بگيرد ؟
كلام امام حسن عسكرى عليه السّلام در مورد فقها ، تحقق ملكه قدسى است
اينكه در بعضى از روايات نسبت به برخى از اصحاب ائمّه عليهمالسّلام وارد است كه : إنّه مَأمونٌ علَى الدِّينِ و الدُّنيا . [ 1 ] « او بر دين و دنياى شما امين است » به اين معنى است .
هامش
[ 1 ] - اختيار معرفة الرّجال ( معروف به رجال كشّى ) ، ص 594 و 595