خسران و بدبختى و بيچارگى خود را با عدم قبول و اقبال دستورات و اوامر سلوكى و حياتى اين رجل الهى فراهم مىنمودند ؛ و به قول خواجه شيراز :
طبيب عشق مسيحا دم است و مشفق ليك
چو درد در تو نبيند كه را دوا بكند [ 1 ] بايد به اين نكته توجّه داشت كه مسأله تكامل نفس و سير إلى الله صرفاً با انجام اوراد و اربعينيّات و قرائت ادعيه و اذكار ميسّر نمىشود ، بلكه مراقبه و مجاهده و مخالفتبا خواستها و تمايلات نفس نقشى اساسى در اين حركت و تغيير و تحوّل را دارد . و اگر انسان بخواهد سَر خود و بدون اشراف و تبعيّت از استاد كامل به انجام اين امور بپردازد ، بيم آن مىرود كه در دام ابالسه و شِباك خطرناك قطّاع الطّريق و لصوص و راهزنان راه گرفتار آيد ، و نه تنها هيچ طَرْفى از انجام اين دستورات نبسته است ، كه عمر خود را ضايع و سرمايه خود را باطل و خداى نكرده به طوفان حوادث و قضاياى غير مترقّبه گرفتار شده و باعث هلاكت و بوار خود و ديگران گردد . دستورات سلوكى اگر توسّط فرد خبير و وارد به راه و رسم طريق و عقبات نفس نباشد ممكن است در جهت مخالف حركت به سمت و سوى تجرّد و تجريد قرار گيرد . و همين خطر در مكاتب و دستجات و محافل عرفانى و اخلاقى بطور وضوح به چشم مىخورد . دورى از اشراف استاد كامل و به عهده گرفتن زمام امور تربيتى توسّط خود سالك خطرى است بس عظيم كه بزرگان و راهرفتگان طريق را در كام نيستى و هلاكت خود فرو برده است .
ظهورات نفس انسان غير كامل در تاريك ديدن اماكن يا نفس افراد
مرحوم والد رضوان الله عليه مىفرمودند : يكى از شاگردان مرحوم قاضى رضوان الله عليه كه پس از فوت ايشان در نجف اشرف با او مراوده و معاشرت داشته و چه بسا از او أخذ دستورات و برنامههاى عملى نيز مىنمودند ، در اواخر
هامش
[ 1 ] - ديوان خواجه حافظ ، طبع پژمان بختيارى ، غزل 127 ، ص 58