( حدود و قيود مكانى و زمانى باعث تفرقه و تشتّت در امكنه و ازمنه متفاوته خواهند شد ) ولى اين جمعيّت نفس بر هر دو زمان و مكان غالب است و آنها نمىتوانند او را دستخوش تشتّت و تفرقه نمايند ؛ و لذا براى نفس در اين حال آينده با گذشته فرقى نمىكند و هر دو در نزد او حضور دارند ( و اين مكان يا آن مكان براى او فرقى ندارد و او به هر دو آنها به يك نمط و يك وتيره تسلّط و حكومت و هيمنه دارد ) و به اين مقام ، جمعيّت گفته مىشود .
3 - بواسطه همين جمعيّت نفس است كه نوح طوفان را به پا نمود ، و به همين جهت بود كه نجات پيدا كرد هر كه از قومش در سفينه قرار گرفتند .
4 - و بواسطه همين عمل و فعل نفس بود كه زمين ، آن آبهائى را كه نوح بواسطه طلب باران بوجود آورده بود در خود فرو برد و محو نمود ، و نوح با كشتى خود بسوى كوه جودى حركت كرد و بر آن استقرار يافت .
5 - و به سبب همين جمعيّت و قدرت نفس بود كه سليمان نبىّ على نبيّنا و آله و عليهالسّلام با لشكريان انس و جنّ بر فراز آسمان در حركت بود و باد در زير بساط او به هر جا كه مايل بود او را به حركت در مىآورد ؛
6 - و قبل از آنكه چشم خود را بگرداند تخت ملكه بلقيس از سبا براى او بدون هيچگونه زحمت و مشقّتى حاضر گشت .
7 - و از قدرت نفس بود كه ابراهيم آتش افروخته دشمن خود را خاموش و سرد گردانيد ، و باز به نور نفس بود كه آن آتش براى او تبديل به بهشت برين گرديد .
8 - و به همين جهت بود كه زمانى كه آن چهار مرغ ذبح شده و كوفته را از بالاى كوه فراخواند همه بدون هيچ تمرّد و سركشى به سمت او به پرواز آمدند و در كنار او قرار گرفتند .
9 - و بواسطه جمعيّت نفس بود كه عصاى موسى تمام كيد ساحران را
اسرار ملكوت (مقدمه شرح حديث عنوان بصرى از امام صادق ع) (فارسى) — صفحة 375
مساهمون: السيد محمد محسن الطهراني
ص٣٧٥