آن طرف براى زيارت امام زمان عليهالسّلام چندان فضيلتى محسوب نمىشود . حركت از بلاد بعيده براى تشرّف به مسجد جمكران ، از اين جهت كه تكرّر آن موجب زيارت امام زمان عليهالسّلام شود توصيه نمىشود . بيتوته در مسجد سهله در شبهاى چهارشنبه براى ديدن امام زمان در ميان اين طائفه ديده نشده است . اگر آنها به زيارت مسجد سهله مىروند فقط به جهت تبرّك آن است ، كه آن مكان مقدّس را منزل و منظر معشوق مىبينند و هر كسى كه عاشق محبوبى باشد به متعلّقات محبوب و آثار محبوب عشق مىورزد . او در آن مكان بدنبال حقيقت معشوق است ، خواه او را ببيند و خواه نبيند !
و لذا نظر اهل توحيد به آثارى همچو مسجد سهله و غيره نظر آلى است نه استقلالى . اهل توحيد امام زمان عليهالسّلام را در همهء نقاط على السّويه مىبينند و به هر جا نظر مىكنند عكس رخ او را جلوهگر مىيابند ، و هر وجودى را در اين عالم ظهور حقيقت ولايت مىدانند . آنها هميشه با امام مؤانست و مؤالفت و قِران دارند ، و مكان خاصّى را براى آن حضرت قائل نمىباشند ، و به دنبال جلوهء خاصّى از آن حضرت در زمان خاصّ و يا فضاى خاصّى نيستند ؛ و اصلًا بدون معيّت و اتّحاد با آن حضرت يك لحظه از عمر خود را سپرى نمىكنند . آنها نياز به مكان مخصوصى ندارند تا آن حضرت را زيارت كنند . زيارت آنها در مسجد سهله از باب ظهور جلوهء خاصّ آن حضرت است نه براى ديدن او ، و از باب تيمّن و تبرّك آثار آن حضرت است . ولذا ديگر شب چهارشنبه با ساير شبها و روزها براى آنها تفاوتى ندارد . آنها نيز به زيارت مسجد سهله مىرفتند امّا نه براى زيارت امام عليهالسّلام ، بلكه جهت تشرّف به مكانى كه عنايت و نظر آن بزرگوار به آنجا معطوف شده است . و اگر صد سال به آنجا بروند و حضرت را نبينند باز مىروند و باز كسب فيض مىكنند . آنها آنجا را
اسرار ملكوت (مقدمه شرح حديث عنوان بصرى از امام صادق ع) (فارسى) — صفحة 215
مساهمون: السيد محمد محسن الطهراني
ص٢١٥