امام رضا عليهالسّلام كه در يك مرتبه با ثواب يك حج و يك عمره مقبوله برابرى مىكند ، و زيارت آن حضرت كه با ثواب هزار حج و عمره مقبوله برابرى مىكند تفاوتى نيست ؟ اگر هست در كجاست ؟
اين ثوابها و درجاتى كه بر زيارت سيّد الشّهدا عليهالسّلام مترتّب است و جدّاً انسان را به تحيّر مىاندازد بر چه اساسى است ؟ و چرا اين همه تفاوت در مراتب آن به چشم مىخورد ؟ و آيا بين زيارت يك فرد عادى كه هيچ اسمى و رسمى و شناختى و معرفتى از امام عليهالسّلام ندارد ، با آن كس كه نفسش مندكّ در نفس امام و روح و جانش و سرّش با آن حضرت معيّت بلكه اتّحاد پيدا نموده است تفاوتى ندارد ؟ و آيا از جهت تقرّب بين فردى كه خارج از حرم است با اهل حرم اختلافى نيست ؟ و آيا بين زيارتى كه حضرت بقيّة الله ارواحنا فداه از حرم اجداد خود به عمل مىآورند با زيارت افراد عادى فرقى وجود ندارد ؟ در اينجاست كه به مغزى و لِمّ طريق اهل توحيد در كيفيّت معرّفى و ارائه طريق بسوى امام عليهالسّلام پى مىبريم . عارف پيوسته به اعلى مرتبهء شؤون و مراتب امام دعوت مىكند ، كه همان معرفت باطنى و شهود حقيقت ولايت و توحيد است ؛ و غير عارف در مراتب مختلف از رؤيت ظاهرى و قضا و حوائج مادّى و صورى گرفته تا ادراك امام و شؤونات او و اكتساب فضايل معنوى در محدودهء مثال و صورت و وصول به امور غريبه و كسب مراتب فعليّت از خرق عادات و اقتدار بر تصرّفات و اطّلاع بر مغيبات و انكشاف مجهولات و صدور امور غير عادى و غيره ، كه تماماً از مراتب مادون حقيقت امام عليهالسّلام و باطن و كُنه و سرّ اوست . و البتّه امام به هر كس بمقتضاى خواست و اراده و سعه و ظرفيّت او خواهد داد و از هيچ فردى دريغ و امساك نخواهد داشت .
در مكتب عرفان رؤيت ظاهرى امام چندان تعريفى ندارد ، و لذا هيچگاه در دستورات و برنامههاى آنان اين مسأله به چشم نمىخورد . رفتن به اين طرف و
اسرار ملكوت (مقدمه شرح حديث عنوان بصرى از امام صادق ع) (فارسى) — صفحة 214
مساهمون: السيد محمد محسن الطهراني
ص٢١٤