تقليد كوركورانه در مكتب تشيّع راه ندارد
در مكتب تشيّع هميشه حقّ بر دليل و حجّت و برهان منطقى استوار بوده است ، و اعلان كلمهء توحيد با شعار ( فَبَشِّرْ عِبادِ * الَّذينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَه ) [ 1 ] همواره همراه مىباشد . در مكتب ولايت محور و اساس هر حركتى بر پايه حرّيّت و اختيار و اراده و انتخاب احسن و اصلح استوار بوده است ، و تقليد كوركورانه به عنوان اصلىترين دشمن معرفت و فهم و تفكّر و رشد و تزكيه مطرح مىباشد . در قرآن كريم خداى متعال با تمام توان به ستيز و مقابلهء با اين عامل ركود و رخوت و جمود و جهل و ضلالت برخاسته است .
خلق را تقليدشان بر باد داد * اى دو صد لعنت بر اين تقليد باد
در هر موقفى كه تقليد پا بگذارد عقل و درايت و صلاح و سِداد رخت برمىبندد و جاى آنها را سرگشتگى و حيرت و دلهره و ترديد و گيجى و منگى و حركتِ عن عمياء ، و بالمآل خسران و نابودى و از دست دادن استعدادات و قابليّتها مىگيرد . كلمات اولياء الهى و عارفان و اصل و علماء بالله چون ستارهاى درخشان خود حكايت از واقعيّت و وضوح باطنى خود مىكند ، و عبارات آنها خود گوياى حقيقت واضح و روشن آنهاست ؛ و همچون قضايائى كه قياساتُها معَها است ، خود پرده از سرّ درون و انكشاف ضمير خود برمىدارد ؛ و براى افرادى كه تا حدودى به معارف الهيه و مدارج كمال و مراتب توحيد واقفند جاى هيچگونه شكّى را در صدق و انطباق اين عبارات با واقع خود باقى نمىگذارد .
من باب مثال آنجا كه عارف بالله ابن فارض مصرى در بيان شرح احوال و خصوصيّات عالم توحيد و مقام هوهويّت و حضرت احديّت و مرتبه ذات مىپردازد چنين مىگويد :
هامش
[ 1 ] - سوره الزّمر ( 39 ) ذيل آيهء 17 و صدر آيهء 18