ديگر حيثيّت و جنبه نفسيّت بشرى ندارد تا با ديگران مقايسه شود . پس نماز علىّ ديگر نماز يك بشر نيست ، و نكاح او نكاح يك بشر عادى نيست ، و معاملات او بر اساس معاملات و داد و ستدهاى متعارف و معيارهاى عادى نيست ؛ انفاق او با انفاق ما متفاوت است ، و همينطور تمام كردار و گفتار و پندار او از حيطه اعمال بشرى خارج شده است .
سؤال از مرحوم علّامه دربارهء كلام رسول خدا : ضربة علىٍّ يومَ الخنَدق . . .
به ياد دارم در زمانهاى گذشته هنگام طفوليّت در آن اوقاتيكه مرحوم والد قدّس الله نفسه در منزل طهران بمناسبت اعياد و وفيات صبحها مجلس ذكر آل محمّد صلوات الله و سلامه عليهم دائر كرده بودند ، در روز سيزده رجب پس از انقضاى مجلس يكى از آقايان از ايشان راجع به اين فرمايش رسول اكرم در روز جنگ خندق كه فرمود : ضَربةُ عَلىٍّ يَومَ الخَندق أفضلُ مِن عِبادة الثَّقلَين [ 1 ] سؤال نمود و گفت : آيا علّت اين كلام همان است كه همه مىگويند كه : چون در آن وقت تمام كفر در مقابل تمام اسلام قرار گرفته بود و هيچ كسى از اصحاب رسول خدا در آن روز حاضر به مقابله با عمرو بن عبدود ، آن سردار عجيب و غريب و قهرمان بلا معارض لشكر كفر نشده بود ، و اگر علىّ اميرالمؤمنين عليهالسّلام او را در آن روز از پا درنمىآوردند ديگر اثرى از اسلام باقى نمىگذارد و بطور كلّى مسأله اسلام از صحنه زمين محو و نابود مىشد ، يا اينكه معناى ديگرى دارد ؟
ايشان ضمن تأييد و تصديق اين مطلب فرمودند : البتّه مسأله بالاتر و عميقتر و دقيقتر از اين برداشت و اين نظريّه است . گرچه اين مسأله نيز درست است و حقيقت اينست كه در آن روز هيچ كس جرأت نكرد با اين مرد وارد معركه شود ؛
هامش
[ 1 ] اين روايت با همين الفاظ در « مشارق أنوار اليقين » ص 196 ؛ و « تشريح و محاكمهء در تاريخ آل محمّد » صلّى الله عليه و آله و سلّم ، ص 73 ؛ و « المواقف » ص 617 ؛ و « السّيرة الحلبيّة » ج 2 ، ص 320 ، و با عبارتهاى مختلف در كتب متعددى نقل گرديده است .