قالَ رسولُ اللهِصلّى الله عليه و آله و سلّم : ما مِن عَبدٍ يُخْلِصُ لِلَّهِ العَمَل أربعينَ يَومًا إلّا ظَهَرَتْ يَنابيعُ الحِكمة مِن قَلبِه علَى لِسانِه . [ 1 ]
« رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم فرمود : هيچ بندهاى نيست كه عملش را به مدّت چهل روز صرفاً براى خدا انجام دهد مگر اينكه نتيجهاش ظهور و بروز چشمههاى حكمت از قلب بر زبانش خواهد بود . »
و مانند اين روايت با مختصر تغييرى در الفاظ در كتب عامّه وارد شده است . و بر اين اساس بزرگان علم اخلاق و مربّيان نفوس يكى از شرائط بسيار مهمّ و اساسى حركت و سير إلى الله را پرداختن به اربعينيّات در طىّ سلوك مىدانند و هيچ سالكى را گريز و گزيرى از اين مسأله نمىباشد .
كلام مرحوم سيّد بحرالعلوم در مورد عدد « چهل »
مرحوم سيّد مهدى بحرالعلوم رضوان الله عليه در « رسالهء سير و سلوك » منسوب به ايشان مىفرمايد :
خود به عيان ديدهايم و به بيان دانستهايم كه اين مرحله شريفه از مراحل عدد را خاصيّتى است خاصّ و تأثيرى است مخصوص ، در ظهور استعدادات و تتميم ملكات ، در طىّ منازل و قطع مراحل . و منازل راه ، اگرچه بسيار باشد لكن در هر منزلى مقصدى است ؛ و مراحل اگر چه بيشمار باشد ، چون به اين مرحله داخل شدى اتمام عالمى است . . . [ 2 ]
و زمان مسافرت عالم دنيا و ظهور استعداد ، و نهايت تكميل در
هامش
[ 1 ] - إحياءعلوم الدّين ، ج 4 ، ص 376
[ 2 ] - رسالهء سير و سلوك منسوب به بحرالعلوم ، ص 29