نُصْحُكَ بَيْنَ الْمَلَأِ تَقْرِيعٌ .
[ 1 ]
« چه بسا نصيحت در مقابل ديگران موجب سرشكستگى مخاطب و خرد شدن شخصيّت و از بين رفتن شؤونات او مىگردد . »
پيامبر گرامى اسلام در ارتباط با بلاغ و ابلاغ پيام رسالت خود به زعماء و زمامداران زمان خود دقيقاً به اين نكته توجّه داشتند و رعايت موقعيّت آنها را در اين راستا كاملًا مىنمودند . خداى متعال در قرآن كريم راجع به رسول برگزيدهاش چنين مىفرمايد :
« فَبِمَا رَحْمَةٍ مّنَ اللَهِ لِنتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ » .
[ 2 ]
« و بواسطهء بخشش و لطف الهى بود كه با مشركين به نرمى و رفتار نيكو برخورد مىنمائى . و اگر با درشتى و سختى و دلى سخت و غير قابل انعطاف برخورد مىنمودى ، هر آينه از گرداگرد تو پراكنده مىشدند و آزرده خاطر از پيش تو مىرميدند ( و ديگر نصائح و كلمات معجزآسايت بر دل آنان مؤثّر نمىافتاد ) . »
در آيه ديگر خطاب به حضرت موسى و هارون مىفرمايد :
« اذْهَبَآ إِلَى فِرْعَوْنَ إِنَّهُو طَغَى * فَقُولَا لَهُو قَوْلًا لَّيّنًا لَّعَلَّهُو يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشَى » . [ 3 ]
اين آيه تحقيقاً يكى از كثير آياتى است كه بايد هر چه بيشتر در آن غور و دقّت و مطالعه نمود . و سزاوار است زعماى حكومت اسلامى دقيقاً آن را مورد مطالعه و تحقيق و تبعيّت و اسوه قرار دهند ، و از وحى پروردگار به رسول مكرّمش حضرت موسى عليه السّلام به نكات دقيق و ظريف آن پى ببرند . و ما إن شاء الله به حول و قوّهء الهى در مباحث آتيه كه راجع به وظيفه و تكليف حكّام اسلام و شيوهء تبليغ و انذار امراء حكومت اسلامى بحث خواهيم نمود ، مفصّلًا از اين آيه شريفه سخن به
هامش
[ 1 ] - شرح غرر الحكم و درر الكلم ، حديث 9969 ، ج 6 ، ص 172 .
[ 2 ] - سوره آل عمران ( 3 ) صدر آيهء 159 .
[ 3 ] - سوره طه ( 20 ) آيه 43 و 44 .