عُيُونُكُم مِن رَغبَة إلَيهِ و رَهبَة مِنهُ دَمًا ثُمَّ عُمِّرتُم فى الدُنيا ما كانَتِ الدُنيا باقِيَة ما جَزَتْ أعمالُكُم ! و لَو لَم تُبقُوا شَيئًا مِن جُهدِكُم لِنِعَمِهِ العِظامِ عَلَيكُم و هُداهُ إيّاكُم إلَى الإيمانِ ما كُنتُم لِتَستَحِقُّوا أبَدَ الدَّهرِ ! ما الدَّهرُ قائِمٌ بِأعمالِكُم جَنَّتَهُ و لا رَحمَتَهُ ولَكِن بِرَحمَتِهِ تُرحَمُونَ و بِهُداهُ تَهتَدُونَ و بِهِما إلَى جَنَّتِهِ تَصِيرُونَ ، جَعَلَنا اللهُ و إيّاكُم [ بِرَحمَتِهِ ] مِنَ التّائِبِينَ و العابِدِينَ ! [ 1 ] الخ [ 2 ]
دعاهاى اولياء خدا نه به جهت طمع بهشت و نه از جهت خوف دوزخ است ، بلكه خدا را سزاوار دعا و عبادت مىبينند و دوست دارند پيوسته با او در تكلّم باشند ؛ أميرالمؤمنين عليه السّلام فرمودند :
هامش
1 - من لا يحضره الفقيه ، ج 1 ، ص 519 ؛ و أبونعيم حافظ در حلية الأولياء ، ج 1 ، ص 77 نيز با أدنى اختلافى در لفظ از أميرالمؤمنين روايت كرده است : [ أميرالمؤمنين عليه السّلام در ضمن خطبهء عيد قربان فرمودند : قسم به خدا اگر بناليد چون نالهء مصيبت ديدهء سرگردان و همچون دعاء مردم براى رفع گرفتارى و نگرانى خدا را بخوانيد و صداى خود را با تضرّع و ابتهال چون فرد نااميد از دنيا و متوجّه بسوى خدا بلند كنيد و از اموال و اولاد خود در راه خدا بگذريد براى تقرّب بسوى او و صعود به درجات قرب يا بخشش گناهى از گناهان كه ثبت كنندگان او آن را ثبت كرده و فرستادگان او آن را حفظ نمودهاند ، اينها تمام نسبت به اميدى كه به اعطاء ثوابى از جانب پروردگار و يا ترس از عقاب و مجازات او براى شما دارم بسيار كم و ناقابل خواهد بود . و سوگند به خدا اگر دلهاى شما ذوب شود و از چشمان شما براى تقرّب به او و يا خوف از او خون ببارد و عمر دنيا را داشته باشيد اعمال شما كافى نخواهد بود .
و اگر از هيچ كوششى براى سپاس از نعمتهاى عظيم پروردگار بر شما و هدايت او شما را بسوى ايمان فرو گذار نباشيد ابداً استحقاق اين نعمت و هدايت را نخواهيد داشت ، اين چنين نيست كه روزگار در برابر اين اعمال بهشت و رحمت خدا را به شما ارزانى دارد و ليكن بواسطه رحمت خدا مورد رحمت قرار خواهيد گرفت و به هدايت او هدايت خواهيد يافت و بواسطه آن دو بسوى بهشت رهسپار خواهيد شد خداوند ما و شما را از زمرهء توبه كنندگان و عبادت كنندگان قرار دهد . مترجم ]
[ 1 ] - روى هذه الخطبة أيضًا فى نهج البلاغة ، طبع مصر عبده ، ص 102 بأدنى اختلاف .