دعا عاليترين هديهء آسمانى است كه خدا براى پيغمبران و محبّان خود قرار داده است
بنابراين دعا عالىترين هديهء آسمانيست كه خدا براى پيغمبران و محبّان خود آورده ، و در مقابل استكبار از دعا بزرگترين نقمت و عذابى است كه براى ممتنعين و متمرّدين خدا معيّن كرده است : وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى فَادْعُوهُ بِها وَ ذَرُوا الَّذينَ يُلْحِدُونَ فى أَسْمائِهِ سَيُجْزَوْنَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ ، وَ مِمَّنْ خَلَقْنا أُمَّة يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ يَعْدِلُونَ ، وَ الَّذينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُون . [ 1 ]
« خدا را با أسماء حسناى او بايد خواند ، و كسانى كه در أسماء او راه انحراف و اعوجاج مىپيمايند ( يعنى در اسماء و صفات او غوطهورند لكن آنها را به خود نسبت مىدهند ) به زودى به جزاى استكبار و انانيّت خود مىرسند . بعضى از امّتها از راه دعا و توجّه به اسماء خدا راه را پيدا كرده و مسير خود را در توكّل و انقطاع بسوى خدا قرار مىدهند . و آن كسانى كه به آيات خدا تكذيب كنند تدريجاً بدون آنكه خود آنها فهم كنند در مهابط غفلت و دامهاى نفس امّاره و آتش سوزان دوزخ فرود خواهند آمد . »
علّت اين استدراج همان كثرت مال و فرزند و جاه و اعتبار و شخصيت است كه موجب استكبار شده ، و بنده در آن حال خود را مستقل مىداند و به پروردگار خود اعتنائى ندارد . و او در اين حال دائماً از مدارج خود سقوط مىكند و هر روز حال روحى او ضعيفتر از حالت قبلى او مىگردد ؛ و چون تدريجى است خود نيز نمىفهمد چه بلائى به سرش آمده ، بلكه شايد خود را معزّز و رستگار و سعادتمند بداند و ملك و مال فراوان را دليل بر سعادت گيرد . اين نيز خود استدراجى جديد است كه در مهالك همين خيالات و انديشههاى فاسد دائماً پائين مىآيد تا در مكان بُعد و إنقطاع از انوار جمال الهى به هلاكت رسد . مردم كه به عبادت دعوت شدهاند براى همين خاصيّتِ دعائى است كه با پيكرهء
هامش
[ 1 ] - سوره الأعراف ( 7 ) آيه 180 إلى 182 .