صفاتى كه راجع به اين سه صفت است - بلكه از جميع ممكنات نفى علم و قدرت و حيات مىنمايد ؛ چه آنها داراى عقول باشند مانند انسان و جنّ و ملك ، يا داراى عقل نباشند مانند جمادات و نباتات : وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ قُلْ أَ فَرَأَيْتُمْ ما تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ أَرادَنِىَ اللَّهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ كاشِفاتُ ضُرِّهِ أَوْ أَرادَنى بِرَحْمَة هَلْ هُنَّ مُمْسِكاتُ رَحْمَتِهِ قُلْ حَسْبِىَ اللَّهُ عَلَيْهِ يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُون [ 1 ]
بطور مطلق تمام أثرات راجع به خداست
بطور مطلق تمام اثرات راجع به خداست ، چه فيضان رحمت باشد و چه دفع ضرّ و رنج و گرفتارى ؛ و فقط خدا مصدر امور است و بس ! وَ أَنْ أَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنيفاً وَ لا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكينَ ، وَ لا تَدْعُ مِنْ دُونِ اللَّهِ ما لا يَنْفَعُكَ وَ لا يَضُرُّكَ فَإِنْ فَعَلْتَ فَإِنَّكَ إِذاً مِنَ الظَّالِمينَ ، وَ إِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلا كاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ وَ إِنْ يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلا رَادَّ لِفَضْلِهِ يُصيبُ بِهِ مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحيم [ 2 ]
هامش
1 - سوره الزّمر ( 39 ) آيه 38 : [ و اى پيامبر اگر تو از اين مردم شرك پيشه بپرسى : چه كسى آسمانها و زمين را آفريده است ؟ مىگويند : البتّه و البتّه الله آفريده است . به ايشان بگو : شما به من بگوئيد اگر خداوند نسبت به من ارادهء ضررى داشته باشد ، آيا مىتوانند اين موجودات مؤثّرهء غير از خدا در نزد شما ، جلوى ضرر وى را بگيرند ، و آن ضرر و گرفتارى را بر طرف كنند ؟ ! يا اگر خداوند نسبت به من ارادهء رحمتى و خيرى را داشته باشد ، آيا مىتوانند آنها جلوگير فيضان رحمت و ارسال خير او باشند ؟ ! بگو : خدا مرا بس است . اوست تنها كفايت كنندهء من كه بايد متوكّلين پيوسته بار توكّل خود را بر عهدهء او بنهدند . ]
2 - سوره يونس ( 10 ) آيه 105 الى 107 : [ و نيز به من امر شده است كه وجههء دل خود را متوجّه و مائل به دين اسلام گردانم . و به من امر شده است كه البتّه نبايد از مشركين بوده باشى ، و نبايد بپرستى و بخوانى و طلب كنى از غير خدا آنها را كه نه مىتوانند به تو نفعى برسانند و نه ضررى ! و اگر چنين كنى در اين صورت حتماً تو از ستمگران خواهى بود !
و اگر خداوند به تو ضررى برساند هيچ كس را ياراى برانداختنش جز او نيست ؛ و اگر خداوند اراده كند به تو خيرى برسد ، هيچ موجودى را ياراى برگرداندن فضلش نيست . خداوند فضل و رحمت خود را به هر كدام از بندگانش كه بخواهد مىرساند ؛ و اوست خداوند آمرزنده و مهربان . ]