بِعَهْدِكُم ؛ و اللهِ لَو وَفَيتُم لِلَّهِ لَوَفَى [ اللهُ ] لَكُم [ 1 ]
و همچنين از حضرت صادق عليه السّلام روايت كردهاند كه :
إذا أرادَ أحَدُكُم أن لا يَسألَ رَبَّهُ شَيئًا إلّا أعطاهُ فَليَيأسْ مِنَ النّاسِ كُلِّهِم ، و لا يَكُونُ لَهُ رَجاءٌ إلّا [ مِن ] عِندِ اللهِ عزّوجلّ ؛ فَإذا عَلِمَ اللهُ ذَلِكَ مِن قَلبِهِ لَم يَسالهُ شَيئًا إلّا أعطاهُ . [ 2 ]
بايد دانست كه هيچ مؤثّرى در عالم وجود جز ذات واجب الوجود نيست ، و تمام سلسله اسباب و مسبّبات منتهى به اوست . با علم و ارادهء او چرخ عالم به گردش مىافتد ، و با خواست او اسباب اثر مىدهند . در تمام ممكنات من الأعلى إلى الأدنى ، ابداً ابداً به اندازهء سر سوزنى حول و قدرت و علم و حيات نيست مگر آنچه را كه خدا داده است . و آنچه را كه داده ملك طلق اوست ؛ و فقط و فقط نسبتى با موجودات پيدا كرده است كه مىگوئيم : زيد داراى علم و قدرت و حيات است ؛ و با تأمّل ثابت مىگردد كه اين نسبت مجازى است و نسبت حقيقيّهء اين امور به ذات لايزالى خداوند قادر و عليم و حىّ و مدرك است .
قرآن مجيد نه تنها از بتها نفى قدرت و علم و حيات مىكند - و ساير
هامش
1 - [ از امام صادق عليه السّلام سؤال شد خداى تعالى مىگويد : ( ادْعُونى أَسْتَجِبْ لَكُم ) مرا بخوانيد تا اجابت كنم ، درحاليكه ما او را مىخوانيم ولى اجابت نمىكند . حضرت فرمودند : زيرا شما به عهد خود با خدا وفا ننمودهايد . درحاليكه خدا مىگويد : شما به عهد و پيمان با من وفا كنيد من به عهد با شما وفا خواهم كرد . قسم به خدا اگر شما وفا مىكرديد او هم وفا مىكرد . مترجم ]
2 - تفسير الصافى ، ج 1 ، ص 223 و 224 : [ از امام صادق عليه السّلام روايت شده است : كسى كه مىخواهد از خدا درخواست مسألهاى را بنمايد بايد از همة خلائق نااميد شود . و اميدش منحصر در خداى تعالى باشد . اگر چنين شد خدا نيز درخواست او را اجابت خواهد كرد . مترجم ]