تلاوت فرمودند ، دستهاى خود را بر چشم و گوش خود گذارده ، فرمودند :
السَّمعُ أمانَة و البَصَرُ أمانَة . [ 1 ]
و اگر امانت نبود حضرت رسول نمىفرمودند : اگر كسى به روزهدار مجادله و شتم نمود ، در جواب بگويد : إنِّى صائِم . [ 2 ]
قالَ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ و آلِهِ و سَلّم : إنّما الصُّومُ جُنّة ، فَإذا كانَ أحَدُكمُ صائِمًا فَلا يَرفَثُ و لا يَجهَلُ ، و إن إمْرُءٌ قابَلَهُ أو شاتَمَهُ فَليَقُلْ : إنّى صائِمٌ . [ 3 ]
و معنى فَليَقُلْ إنّى صائِمٌ آنست كه : اين زبان را به امانت به من دادهاند براى آنكه او را حفظ كنم ، پس چگونه در آن خيانت ورزم و سخن به جواب تو باز كنم .
بنابراين معلوم مىشود كه خداوند علىّ أعلى كه فرموده وَ اسْتَعينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاة وَ إِنَّها لَكَبيرَة إِلَّا عَلَى الْخاشِعينَ * الَّذينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاقُوا رَبِّهِمْ وَ أَنَّهُمْ إِلَيْهِ راجِعُون [ 4 ] مراد به صبر همان روزهء ظاهر و كفّ بطن و فرج از شهوات نيست ؛ و مراد از نماز ، نماز بدون توجه و حضور قلب نيست ؛ و الّا معلومست كه آنها زياد
هامش
[ 1 ] المحجّة البيضاء ، ج 2 ، ص 136 ، به نقل از إحياء العلوم : [ گوش و چشم از امانتهاى الهى هستند . مترجم ]
[ 2 ] همان مصدر .
[ 3 ] محجّة البيضاء ، ج 2 ، ص 132 ، به نقل از مسند احمد ، ج 2 ، ص 306 و 313 : [ رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم فرمودند : به تحقيق كه روزه سپر و محافظ از آتش است . پس زمانى كه يكى از شما روزهدار است نبايد كلام زشت و سخن از روى جهالت و نادانى بر زبان آورد ، و اگر فردى با او به مقابله برخاست و سخن زشت بر زبان آورد در پاسخ بگويد : من روزه دارم . مترجم ]
[ 4 ] سوره البقرة ( 2 ) آيه 45 و 46 : [ و از صبر ( روزه ) و نماز يارى بجوئيد ، و اين كار بسى گران است مگر بر كسانى كه دلشان براى خدا خاشع باشد . آنان كسانى هستند كه مىدانند به پيشگاه خدا حاضر خواهند شد و بازگشتشان به سوى او خواهد بود . ]