راهها به او هجوم كنند و دل را محلّ تردّد و رفت و آمد خود قرار دهند .
در اين صورت كجا جلال و عظمت الهى در او منكشف گردد ؟ ! كجا با موجودات عوالم تجرّد مرتبط شود ؟ ! كجا از انوار جمال ساحت ربوبى متمتّع گردد ؟ ! وَ لكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ وَ اتَّبَعَ هَواهُ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ إِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَث [ 1 ] براى هميشه در رتبه و أرض بهائم جاودان زيست خواهد نمود ، و از آنجا به ذروهء عاليهء مقام انسانيّت عروج نتواند نمود . و بالعكس اگر رفته رفته راههاى بهيميّت را برخود ببندد ( نه آنكه چشم را ببندد ، بلكه از گناه ببندد ، نه آنكه گوش را ببندد ، بلكه از معاصى ببندد و هكذا ) كمكم انوار خدا در سرزمين نفس او تابش مىكند و شمس حقيقت طلوع مىنمايد . و چون معلوم شد كه اين آلات امانتهاى خدا هستند براى وصول به اين مقامات ، و استعمال آنها حرامست مگر در راه رسيدن به اين هدف ، بايد امانت را در مورد رضاى خدا كه امانت دهنده است صرف نمود ؛ حضرت رسول اكرم صلّى الله عليه و آله و سلّم فرمودند :
إنّما الصَّومُ أمانَة فَلْيَحفَظْ أحَدُكُم أمانَتَهُ . [ 2 ]
اعضا و جوارح امانات إلهىاند كه بايد آنها را حفظ كرد
و چون كريمهء شريفه إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى أَهْلِها [ 3 ] را
هامش
[ 1 ] سوره الأعراف ( 7 ) آيه 176 : [ و ليكن او به زمين گرائيد وتوجّه كرد ، و از هواى نفس خود پيروى كرد ؛ پس مثال او مثال سگ است كه اگر او را تعقيب كنى عوعو مىكند ؛ و اگر هم او را رها كنى عوعو مىكند . ]
[ 2 ] المحجّة البيضاء ، ج 2 ، ص 136 ، به نقل از إحياء العلوم : [ روزه امانتى است محترم و ارزشمند كه از جانب خداوند متعال به بندهاش واگذار مىشود تا هنگام غروب آفتاب ، پس بايد در حفظ اين امانت الهى بكوشيد ( و با ارتكاب اعمالى كه منافى با آن است اين امانت الهى را از بين نبريد . ) مترجم ]
[ 3 ] سورهء النسآء ( 4 ) آيه 58 : [ خدا أمر مىكند كه بايد أمانات را به أهلش برگردانيد ! ]