و موى بدن . چون فعلى كه معصيت و گناه بود ، نه از جهت آن عنوان فعل است بدون ملاحظهء علّتى ، بلكه حقيقت معصيت و ارتكاب گناه به علّت معنائى است كه در آن مستور است ، و آن يعنى دل را سياه و از عالم نور به ظلمت و از خلوص به نفاق و از طهارت به قذارت و از حيات به موت و از توحيد به تفرقه و شرك مىكشاند ؛ و معلوم است كه علّت تشريع صيام كه همان وصول به تقوى و پيدايش آثار طهارت است با گناه صورت نبندد ، و به هر مقدار كه شخص روزهدار گناه كند به همان مقدار اثر روزهاش ضعيف ، و به هر مقدار خود را از گناه دور كند اثر روزه در او قوى خواهد بود . بنابراين بايد تمام اعضاء و جوارح را از كردار ناپسنديده بازداشت ، و راه جولان آنها در هواى نفس كه مرتع شيطان است را مسدود ساخت تا ملكهء قدسيّهء دل بتواند آزادانه توجّه به حرم قدس كند و در كاخ طهارت و منزل تقوى برود .
چشم و گوش و زبان و دست و پا و فرج آلاتى هستند كه پروردگار عظيم به بشر عنايت كرده است تا بدانها به عالم خارج مربوط شوند ، و آيات الهى را ملاحظه كنند و با آنها تماس گيرند ؛ در اين صورت جان آنها زندگى بهتر و روان آنها نشاط و قدرت عظيمى پيدا خواهد نمود . و اين تنها در صورتيست كه با موجودات خارجى با چشم پاك نظر كنند و آنها را آيت الهى دانند ، و اين آلات را در راه وصول به ملكهء تقوى مصرف نمايند . و امّا اگر بنا شود اين آلات را وسيلهء وارد نمودن شيطان به نفس طاهره قرار دهند ، همانا در استعمال آنها خيانت نمودهاند و اين سرمايههاى بزرگ را در راه نابودى حقيقت انسانيّت خود به كار بستهاند ، و با غفلت از اصل مقصود با اين آلات به خارج متصّل شده و خارج را نه به نظر آيتيّت بلكه به نظر استقلال خواستهاند استخدام كنند . معلوم است كه در اين حال كاملًا عكس مقصود حاصل خواهد شد و با هر يك از اين آلات راه خاصّى براى جولان نفس در ملتذّات بهيميّه باز نموده ، عساكر و جنود شيطان از تمام اين
أنوار الملكوت (فارسى) — صفحة 81
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٨١