1 - آنچه از مقدّمات اين خطبه استفاده شد پيك وحى پروردگار ، جبرئيل امين چند مرتبه بر رسول اللَّه ( ص ) نازل شد و راجع به نصب على به مقام خلافت از ناحيهء خداوند فرمان آورد و علّت اينكه پيغمبر اكرم ( ص ) اقدام به مأموريّت خود نفرمود اين بود كه فرمان خدا در آن مراحل اوّليّه جنبهء فوريّت نداشت ، و پيغمبر اكرم ( ص ) به عنوان سهل انگارى در امتثال فرمان خدا مطلب را تأخير نينداخت ، بلكه رسول اللَّه ( ص ) از پروردگار متعال طلب عصمت فرمود كه خداوند او را از شرّ منافقين و دشمنان حفظ فرمايد ، و اين هم كه پيغمبر ص طلب عصمت كرد شايد براى حفظ جانش نبود زيرا در مقابل آن همهء مأموريّتهاى خطير كه در قبال سيل دشمنان ، به آن جناب محوّل شده بود ، طلب عصمت نفرمود ، تا چه رسد به اين موردى كه قدرت رسول اللَّه ( ص ) بر غالب جزيرة العرب حاكم شده است ، بلكه هدف پيغمبر اكرم ص از اين مطالبهء عصمت ، حراست و حفاظت اسلام در مقابل نقشههاى شوم منافقين بود ، چون رسول اللَّه مىدانست : حكومت و زمامدارى على كه كشندهء غالب سركشان و ياغيان عرب است ، از نظر يك عدّه افراد منافق كه به ظاهر اسلام گرويدهاند ولى در مغز و باطن آنها افكار نكبت بار جاهليّت حاكم است مورد پذيرش واقع نمىشود و ممكن است مخالفت آنان صدمهاى به اسلام وارد كند و اساس قرآن در مخاطره بيفتد ، لذا از خداوند طلب عصمت نمود ، و در مرتبهء اخير كه جبرئيل فرمان آورد و ابلاغ عصمت هم نمود ، امر خداوند جنبهء فوريّت داشت و رسول اللَّه اقدام كرد و آن قدر مطلب را تكرار فرمود و رهبرى على را با عبارات مختلف بيان نمود كه به هيچ وجه قابل تأويل و توجيه نباشد .
نهج الخطابة (سخنان پيامبر ص و امير المؤمنين على ع) (فارسى) — صفحة 189
مساهمون: علم الهدى خراسانى
ص١٨٩