كه نمىدانست نگاهدارِ چه اسرارى هستند يا در درون خود ، چه پنهان كردهاند ؛ بلكه براى اين كه آنان را بيازمايد كه كدامشان از جهت عمل ، بهتر است تا ثواب ، پاداش و عقاب ، تقاص آنان باشد .
جان انسان ، همانند جسم او در سختىها پرورش مىيابد و آبداده و پولادين مىگردد . امام على عليه السلام در پاسخ به پندار كسانى كه تصوّر مىكردند زندگى در شرايط سخت و تغذيه ساده ، موجب ضعف و ناتوانى جسمى مىگردد ، مىفرمايد :
أَلا وَ إِنَّ الشَّجَرَةَ البَرِّيَّةَ أَصلَبُ عودا ، وَ الرَّواتِعَ الخَضِرَةَ أَرَقُّ جُلودا وَ النّابِتاتِ العِذيَةَ أَقوى وَ قودا وَ أَبطَأ خُمودا . « 1 »
بدانيد كه درخت بيابانى [ كه آب كمتر مىخورد ، ] چوبش سختتر ، و درختان سبز ، پوستشان نازكتر است و شعله آتش گياهان صحرايى ، افروختهتر و خاموشى آنها ديرتر است .
در نظام حكيمانه جهان ، سختىها و مشكلاتى كه به اهل ايمان مىرسند ، به منظور پرورش استعدادهاى درونى و تكامل آنهايند . در واقع ، خداوند متعال ، جان دوستان خود را در اين جهان ، با بلا تغذيه مىنمايد و به تعبير زيباى پيامبر خدا :
إنَّ اللّهَ لَيُغَذّى عَبدَهُ المُؤمِنَ بِالبَلاءِ ، كَما تُغَذِّى الوالِدَةُ وَلَدَها بِاللَّبَنِ . « 2 »
خداوند ، بنده مؤمنش را با بلا تغذيه مىكند ، همان گونه كه مادر ، فرزندش را با شير تغذيه مىكند .
نيز هر كس در بزم الهى مقرّبتر است ، جام بلا بيشترش مىدهند ، چنان كه در حديثى ديگر از پيامبر خدا آمده است :
ما كَرُمَ عَبدٌ عَلَى اللّهِ إِلّا ازدادَ عَلَيهِ البَلاءَ . « 3 »
هامش
( 1 ) نهج البلاغة : نامه 45 .
( 2 ) بحار الأنوار : ج 81 ص 195 .
( 3 ) بحار الأنوار : ج 96 ص 28 .