بلاها و گرفتارىهاى زندگى ، يكى از عوامل پاكسازى زنگارها و آلودگىهاى جان هستند ؛ چرا كه روح انسان در آتش مصائب ، پاك و خالص مىشود . از پيامبر خدا در اين باره روايت شده است كه :
ما أصابَ المُؤمِنَ مِن نَصَبٍ و لا وَصَبٍ ، و لا حَزَنٍ حتّى الهَمُّ يَهُمُهُ ، إلّا كَفَّرَ اللّهُ بِهِ عَنهُ مِن سَيَّئاتِهِ . « 1 »
رنج و درد و اندوه و حتّى نگرانى ، به مؤمن نمىرسد ، مگر اين كه خداوند با آن گناهانش را مىزدايد .
بنا بر اين ، مصائب و مشكلات زندگى براى افراد پاكى كه احيانا دچار آلودگى شدهاند ، نه تنها اعلامكننده خطر و آگاهىبخشاند ، بلكه تيرگىهايى را كه گناهان در روح آنها پديد آوردهاند نيز زايل مىسازند و بدين سان ، موانع بهرهگيرى از عبادات ، در مسير كمالات معنوى ، از سر راه آنها برداشته مىشوند . امام على عليه السلام مىفرمايد :
الحَمدُ للّه الَّذى جَعَلَ تَمحيصَ ذُنوبِ شيعَتِنا فِى الدُّنيا بِمِحَنِهِم ، لِتَسلَمَ لَهُم « 2 » طاعاتُهُم و يَستَحِقّوا عَلَيها ثَوابَها . « 3 »
ستايش ، خدايى را كه تطهير گناهان شيعيان ما را در دنيا ، در محنتهاى آنان قرار داد تا طاعات و [ عبادات ] آنها سالم [ و برقرار ] بماند و در نتيجه آن [ طاعات و عبادات ] ، شايستگىِ پاداش بيابند .
بر اين اساس ، سختىهاى زندگى براى اهل ايمان ، از جمله نعمتهاى بزرگ خداوند محسوب مىشوند ، چنان كه از امام كاظم عليه السلام روايت شده است :
للّه فِى السَّرّاءِ نِعمَةُ التَّفَضُّلِ ، و فِى الضَّرّاءِ نِعمَةُ التَّطَهُّرِ . « 4 »
هامش
( 1 ) تحف العقول : ص 38 .
( 2 ) فى بحار الأنوار : " بها " بدل " لهم " .
( 3 ) بحار الأنوار : ج 67 ص 231 .
( 4 ) بحار الأنوار : ج 78 ص 243 . براى آشنايى بيشتر با احاديث مربوط به اين موضوع ، ر . ك : ميزان الحكمة : عنوان البلاء ( تمحيص البلاء للذنوب ) و عنوان الذنب ( مكفرات الذنوب ) .