چيزى نگفتهاند . از اين رو ، از پيامبر صلى اللّه عليه و آله روايت شده است كه :
إذا سَمِعتُمُ الحَديثَ عَنّى تَعرِفُهُ قُلوبُكُم و تَلينُ لَهُ أشعارُكُم و أبشارُكُم و تَرَونَ أنَّهُ مِنكُم قَريبٌ ، فَأَنَا أولاكُم بِهِ ؛ و إذا سَمِعتُمُ الحَديثَ عَنّى تُنكِرُهُ قُلُوبُكُم و تَنفِرُ مِنهُ أشعارُكُم و أبشارُكُم و تَرَونَ أنَّهُ بَعيدٌ منكُم ، فَأَنَا أبعَدُكُم مِنهُ . « 1 »
هرگاه سخنى از من شنيديد كه دلهايتان آن را مىشناسد و پوست و خونتان نسبت به آن نرم ( پذيرا ) مىشود و مىبينيد كه به شما نزديك است ، پس من به آن سخن ، سزاوارترم ؛ و هرگاه حديثى از من شنيديد كه دلهايتان آن را نمىپذيرد و خون و پوستتان از آن مىرمد و آن را از خودتان دور مىيابيد ، پس من از آن ، دورترم .
نياز عقل و فطرت به وحى
نكته بسيار مهم و شايان دقّت ، اين است كه عقل و فطرت از تشخيص تمام مصاديق خير و شر ناتواناند ؛ زيرا به همه مصلحتها و مفسدهها احاطه ندارند . انسان ، گاه به دليل دلبستگى و احساس علاقه به چيزى ، آن را " خير " مىپندارد ، يا به دليل نداشتن رابطه يا علاقه به چيزى ، آن را " شر " مىانگارد . به همين جهت ، قرآن كريم به انسان هشدار مىدهد كه :
" وَ عَسى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَ عَسى أَنْ تُحِبُّوا شَيْئاً وَ هُوَ شَرٌّ لَكُمْ
. « 2 »
چه بسا چيزى را خوش نمىداريد ، ولى برايتان خوب است ، و چه بسا چيزى را دوست داريد ، ولى برايتان بد است " .
نيز در جايى ديگر مىفرمايد :
هامش
( 1 ) . مسند ابن حنبل : ج 9 ص 154 ح 23667 و ج 5 ص 434 ح 16 58 ، هر دو از ابو حميد و ابو اسيد .
( 2 ) . بقره : آيه 216 .