بايد گروهى از شما باشند كه به خير ، فرا بخوانند و امر به معروف و نهى از منكر كنند ؛ و آنان همان رستگاراناند " .
بر اساس اين آيه شريف ، خداوند متعال فرمان داده كه در ميان مسلمانان ، بايد همواره گروهى باشند كه مردم را به مطلقِ " خير " و انواع نيكى و نيكوكارى فرا بخوانند و آنان را به پايبندى به مطلقِ " معروف ( امور شناختهشده ) " وادار نمايند و از مطلقِ " شر " و انواع بدىها و گناهان و مطلقِ " منكَر ( امور ناشناخته ) " باز دارند .
نكته شايان توجّه ، اين است كه قرآن كريم ، " خير " و انواع خوبى را " معروف ( شناختهشده ) " ناميده و در مقابل ، بدىها و گناهان را " منكَر ( ناشناخته ) " نام نهاده است ؛ گويا ، اشاره به اين مطلب است كه فطرت سالم انسانى ، با " خير و نيكى " مأنوس ، و با " شر و بدى " ، بيگانه است .
نكته ديگر ، اين است كه تمام پايههاى اعتقادى و برنامههاى اخلاقى و عملى اسلام ، در چارچوب " خير " و " معروف " سامان يافته و تمام امورى كه اسلام با آن مخالفت كرده ، در چارچوبِ " شر " و " منكَر " قرار دارند . از اين رو ، كوتاهترين سخن در شناساندن اسلام ، اين است كه : اسلام ، يعنى دعوت به نيكىها و بازداشتن از بدىها .
دعوت بى قيد و شرط به " احسان "
كلمه " احسان " نيز در نگرش قرآنى و حديثى ، چنان معناى گستردهاى دارد كه تا فراگيرى تمام معناى خير ، امتداد مىيابد . « 1 » اسلام ، جامعه انسانى را به همه نيكوكارىها دعوت كرده است :
" إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ .
« 2 »
هامش
( 1 ) . ر . ك : ص 391 ( معناى احسان ) .
( 2 ) . نحل : آيه 90 .