سخنى درباره " خير ( نيكى ) "
معناىِ " خير " ، " معروف " ، " بِر " ، " احسان " و " حَسَنه " كه در مقابلشان " شَر " ، " منكَر " ، " اثم " ، " اسائه " و " سَيّئه " قرار مىگيرد ، روشن و بديهى است .
فطرى بودن شناخت خير و شر
هر كس با هر گرايش اعتقادى و چارچوب فكرى و مذهبى ، و به طور فطرى ، زيبايىِ " خير ( نيكى ) " و زشتىِ " شر ( بدى ) " را تشخيص مىدهد . به سخن ديگر ، شناختِ " خير " و " شر " ، با ذات و حقيقت فطرى انسان ، درآميخته است و آفرينش همه انسانها بدين گونه است كه ذاتا به " خير " تمايل دارند « 1 » و از " شر " بيزارند .
از اين رو ، امام صادق عليه السلام در تفسير اين آيه شريف :
" وَ هَدَيْناهُ النَّجْدَيْنِ
؛ « 2 » او را به دو راه ، هدايت كرديم " مىفرمايد :
نَجدَ الخَيرِ وَ الشَّرِّ . « 3 »
راه خير و راه شر .
هامش
( 1 ) . در معجم مقاييس اللغة آمده است كه : اصل واژه " خير " ، گرايش و تمايل است و از اين رو " خير " گفته شده كه همگان به آن گرايش دارند ، به خلافِ " شر " . در معناى " معروف " نيز گفته است كه : ريشه اين واژه ، بر پياپى بودن و پيوند دو چيز با يكديگر ، دلالت مىكند و معنايش آرامش و اطمينان است . . . . " معروف " ، از آن رو چنين ناميده شده كه دلها با آن آرامش مىيابد .
( 2 ) . بلد : آيه 10 .
( 3 ) . ر . ك : الكافى : ج 1 ص 163 ح 4 .