اين هدايت ، همان هدايتِ فطرى است كه قرآن در آيهاى ديگر ، از آن به " الهام " ، تعبير كرده است :
" وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها * فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها
. « 1 »
سوگند به آن كه نفْس را آفريد و فُجور و تقوايش را به او الهام نمود " .
" الهامِ تقوا " همان هدايت فطرى براى شناخت راه خير ، و " الهام فُجور " ، همان هدايت فطرى براى شناخت راه شر است .
خداوند سبحان ، انسان را به گونهاى آفريده كه مىتواند تقوا ( خير ) و فجور ( شر ) را تمييز دهد . از اين رو ، هر انسانى مىداند كه عدالت ، نيكوست و ستم ، زشت و بد است ؛ احسان به ديگران ، نيكوست و تجاوز به حقوق مردم ، بد است .
حال اگر اين شناخت و آگاهى از انسان گرفته شود ، در واقع ، انسانيّت از او سلب شده ، و با حيوانات ديگر فرقى نخواهد داشت ، و به فرمايش امام على عليه السلام :
مَن لَميَعرِفِ الخَيرَ مِنَ الشَّرِّ ، فَهُوَ بِمَنزَلَةِ البَهيمَةِ . « 2 »
هر كس نيك را از بد باز نشناسد ، همچون حيوان است .
دعوت بى قيد و شرط به " خير " و " معروف "
به سبب فطرى و بديهى بودنِ معانىِ " خير ( نيكى ) " ، " معروف ( عمل شايسته ) " ، " بِر ( خوبى ) " و " احسان " ، قرآن كريم ، همه مردم را به طور مطلق ( بدون قيد و شرط ) ، به اين مفاهيم ، دعوت مىكند :
" وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
. « 3 »
هامش
( 1 ) . شمس : آيه 7 و 8 .
( 2 ) . ر . ك : الكافى : ج 8 ص 24 ح 4 .
( 3 ) . آل عمران : آيه 104 .