تخطي إلى المحتوى الرئيسي

متن كامل شاهنامه فردوسى (شرح ميترا مهرآبادى) — صفحة 237

مساهمون:

ص٢٣٧

بداريد و از ما هيچ ترسى نداشته باشيد . زيرا كه او بر همهء پادشاهان ، پادشاه مىباشد و گيهاندار و پيروز و فرمانرواست . فروزندهء تاج خورشيد و ماه و راهنماى ما به سوى داد است . گيهاندار است و بر همهء داوران ، داور و از انديشهء هر كسى برتر مىباشد . اوست كه زمان و زمين و آسمان را بيآفريد و جان و دل ما را به مِهر بيآراست . دادگرى و بخشندگى ما تنها ازوست . هر آنچه كه هست ، از اندوه و شادمانى و فراز و نشيب ، همه ساختهء خود اوست . نگهدار تاج و تخت بلند شاهى و ياريگر تو در پرستش مىباشد و دل شمايان را از مِهر ما برافروخت و به فرمان خود دل و چشم دشمن را بدوخت . تندرستى يك سره به فرمان او و پرستش تنها به زير پيمان اوست . چون انوشيروان اين سخنان را بگفت ، همه ازو در شگفت مانده بودند . پس از جاى خود برخاستند و باز هم بر او آفرين بكردند . بخشيدن خسرو ، پادشاهى را به چهار بهر و چاره كردن خراج را پس از آن شاهنشاه ، دانايان را به نزد خود بخواند و با ايشان در بارهء گيتى سخن براند . سپس گيتى را به چهار بخش پر از شهرهاى آباد بكرد . نخستين بخش خراسان بود كه دل نامداران را به دو شاد كرد . بخش ديگر قم و اصفهان - آن جايگاه بزرگان - و آذرآبادگان و ارمينيه تا پيش شهر اردبيل و سرزمين گيل بود . سديگر بخش پارس و اهواز و سرزمين خزر ، از خاور تا باختر بود و بخش چهارم عراق و سرزمين روم با آن پادشاهى و زمينهاى آباد بود « 1 » .

هامش
( 1 ) - اين چهار بخش كه هر يك تحت نظارت يك سپاهبذ ( اسپهبد ) بودند ، عبارت بوده‌اند از : 1 - سرزمينهاى خراسان و آنچه از تخارستان و سيستان و بلوچستان به آن پيوسته بود . 2 - ناحيهء جبال كه شامل رى ، همدان ، نهاوند ، دينور ، كرمانشاه ، اصفهان ، قم ، كاشان ، ابهر ، زنجان ، ارمنستان ، آذربايجان ، گرگان و طبرستان بود . 3 - پارس و كرمان و خوزستان تا بحرين . 4 - عراق تا يمن و شام تا كناره‌هاى روم . ثعالبى ، تاريخ غررالسير ، ص 348 دينورى ، الأخبار الطوال ، ص 96 طبرى ، تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 646 .