بتير و كمان و بگرز و كمند * بيفگند بر دشت نخچير چند
ز خاشاك و ز خار و شاخ درخت * يكى آتشى برفروزيد سخت
چو آتش پراگنده شد پيل تن * درختى بجست از در بابزن
يكى نره گورى بزد بر درخت * كه در چنگ او پرّ مرغى نسخت
چو بريان شد از هم بكند و بخورد * ز مغز استخوانش برآورد گرد
بخفت و بر آسود از روزگار * چمان و چران رخش در مرغزار
سواران تركان تنى هفت و هشت * بران دشت نخچيرگه برگذشت
يكى اسپ ديدند در مرغزار * بگشتند گرد لب جويبار
چو بر دشت مر رخش را يافتند * سوى بند كردنش بشتافتند
گرفتند و بردند پويان به شهر * همى هر يك از رخش جستند بهر
چو بيدار شد رستم از خواب خوش * به كار آمدش بارهء دستكش
[ بدان مرغزار اندرون بنگريد * ز هر سو همى بارگى را نديد ]
غمى گشت چون بارگى را نيافت * سراسيمه سوى سمنگان شتافت
همى گفت كاكنون پياده دوان * كجا پويم از ننگ تيره روان
چه گويند گردان كه اسپش كه برد * تهمتن بدين سان بخفت و بمرد
كنون رفت بايد به بيچارگى * سپردن بغم دل بيكبارگى
كنون بست بايد سليح و كمر * بجايى نشانش بيابم مگر
همى رفت زين سان پر اندوه و رنج * تن اندر عنا و دل اندر شكنج
[ آمدن رستم به شهر سمنگان ]
چو نزديك شهر سمنگان رسيد * خبر زو بشاه و بزرگان رسيد
كه آمد پياده گو تاج بخش * بنخچيرگه زو رميدست رخش
پذيره شدندش بزرگان و شاه * كسى كو بسر بر نهادى كلاه
به دو گفت شاه سمنگان چه بود * كه يارست با تو نبرد آزمود
درين شهر ما نيكخواه توايم * ستاده بفرمان و راه توايم
تن و خواسته زير فرمان تست * سر ارجمندان و جان آن تست
چو رستم بگفتار او بنگريد * ز بدها گمانيش كوتاه ديد
به دو گفت رخشم بدين مرغزار * ز من دور شد بىلگام و فسار
كنون تا سمنگان نشان پى است * و ز آنجا كجا جويبار و نى است
ترا باشد ار بازجويى سپاس * بباشم بپاداش نيكى شناس
گر ايدونك ماند ز من ناپديد * سران را بسى سر ببايد بريد
به دو گفت شاه اى سزاوار مرد * نيارد كسى با تو اين كار كرد
تو مهمان من باش و تندى مكن * بكام تو گردد سراسر سخن
يك امشب بمى شاد داريم دل * و ز انديشهء آزاد داريم دل
نماند پى رخش فرّخ نهان * چنان بارهء نامدار جهان
تهمتن بگفتار او شاد شد * روانش ز انديشه آزاد شد
سزا ديد رفتن سوى خان او * شد از مژده دلشاد مهمان او
سپهبد به دو داد در كاخ جاى * همى بود در پيش او بر بپاى