نبودى نه انديشه كردى ز بد * چنان كز ره نامداران سزد
سيم بهره گاه نيايش بدى * جهان آفرين را ستايش بدى
چهارم شمار سپهر بلند * همى بر گرفتى چه و چون و چند
ستاره شمر پيش او بر بپاى * كه بودى بدانش ورا رهنماى
وزين بهره نيمى شب دير ياز * نشستى همى با بتان طراز
همان نيز يك ماه بر چار بهر * ببخشيد تا شاد باشد ز دهر
يكى بهره ميدان چوگان و تير * يكى نامور پيش او يادگير
دگر بهره زو كوه و دشت شكار * ازان تازه گشتى ورا روزگار
هرانگه كه گشتى ز نخچير باز * برخشنده روز و شب دير ياز
هر انكس كه بودى و را پيش گاه * ببستى به شهر اندر آيين و راه
دگر بهره شطرنج بودى و نرد * سخن گفتن از روزگار نبرد
سه ديگر هر انكس كه داننده بود * فزايندهء چيز و خواننده بود
بنوبت ورا پيش بنشاندى * سخنهاى ديرينه بر خواندى
چهارم فرستادگان را ز راه * همى خواندندى بنزديك شاه
نوشتى همه پاسخ نامه باز * بدادى بدان مرد گردن فراز
فرستاده با خلعت و كام خويش * ز در بازگشتى بآرام خويش
همه روز منشور هر كشورى * نوشتى سپردى بهر مهترى
چو بودى سر سال نو فوردين * كه رخشان شدى در دل از هور دين
نهادى يكى گنج خسرو نهان * كه نشناختى كهترى در جهان
[ زادن شيرويه - پسر خسرو - به مرغوا ]
چو بر پادشاهيش شد پنج سال * بگيتى نبودش سراسر همال
ششم سال زان دخت قيصر چو ماه * يكى پورش آمد همانند شاه
نبود آن زمان رسم بانگ نماز * به گوش چنان پروريده بناز
يكى نام گفتى مر او را پدر * نهانى دگر آشكارا دگر
نهانى بگفتى به گوش اندرون * همى خواندى آشكارا برون
به گوش اندرون خواند خسرو قباد * همى گفت شيروى فرخ نژاد
چو شب كودك آمد گذشته سه پاس * بيامد بر خسرو اختر شناس
از اختر شناسان بپرسيد شاه * كه هر كس كه دارند اختر نگاه
بديدى كه فرجام اين كار چيست * ز زيچ اختر اين جهاندار چيست
چنين داد پاسخ ستاره شمر * كه بر چرخ گردان نيابى گذر
ازين كودك آشوب گيرد زمين * نخواند سپاهت برو آفرين
هم از راه يزدان بگردد بنيز * ازين بيشتر چون سراييم چيز
دل شاه غمگين شد از كارشان * و زان ناسزاوار گفتارشان
چنين گفت با مرد داننده شاه * كه نيكو كنيد اندر اختر نگاه
نگر تا نگردد زبانتان برين * به پيش بزرگان ايران زمين
همى داشت آن اختران را نگاه * نهاده بران بسته بر مهر شاه
پر انديشه بد زان سخن شهريار * بران هفته كس را ندادند بار