3 - 2 : وحى از ديدگاه علم
روشن است كه منكران و دشمنان وحى به شرع و ادلهء شرعى اعتقادى ندارند . آنان تنها به عقل آن هم به طريقى كه مىپسندند و به علم مصطلح جديد كه بر آن توافق كردهاند ايمان دارند . و اين علم عبارت است از مجموعهء معارف يقينى كه از روش جديد تحقيق در هستى و موجودات آن ، با مبنا قرار دادن شك و صرفا استناد به دليل حسى ، به دست آمده باشد . ايشان شك را بر همه چيز مقدم مىدارند و بر آن اصرار مىورزند ؛ نه چيزى جز امور حسى را به رسميت مىشناسند ؛ و نه امور و براهين محض عقلى را پذيرا هستند . ازاينرو اگر همين علم و اين - آنچنانكه انشاءالله خواهد آمد - برايشان ضربهاى سخت وارد نمىساخت و اعتقادشان را درباره ماوراى ماده تغيير نمىداد ، خود را در زندان ماده محبوس مىساختند و تا زمانى كه در اين جهان درنگ مىكردند غير ماده را منكر مىشدند و در زيادهروى در تمسك به شك و ترديد حد و مرزى نمىشناختند و مباحث الهيات و نبوت و وحى را آنچنان سبك مىشمردند كه در ظلمتبارترين دوران جاهليت نيز نمىشد براى آن نظيرى يافت .
ما در اينجا با دلايل علمى مؤيد وحى آغاز مىكنيم ، زيرا آنها دلايلى هستند كه امكان وقوع وحى را ثابت كرده آن را به ذهن نزديك مىسازند . و پذيرش امكان وقوع وحى اولين گام در موضوع مورد بحث ماست و يكى از مقدمات اساسى براهين عقلى آينده به شمار مىآيد . بنابراين ، طبيعى است اگر براهين علمى مذكور را بر ساير براهين مقدم بداريم .
دليل اول هيپنوتيزم يا خواب مغناطيسى است كه از امور مسلم علمى به شمار مىرود . اولين بار دكتر مسمر آلمانى در قرن هيجدهم هيپنوتيزم را كشف كرد . سپس پيروان وى يك قرن تمام كوشيدند تا آن را به اثبات رسانده و دانشمندان را به تأييد آن قانع سازند . سرانجام در اين امر توفيق يافتند . دانشمندان بعد از آن كه هزاران هزار نفر را با آن آزمايش كردند و از نتايج تجربى آن اطمينان يافتند ، هيپنوتيزم را از نظر علمى تأييد كردند . همچنين ، دانشمندان موفق شدند تا از طريق خواب مغناطيسى امور ذيل را به
هامش
وحى ، - دلائل النبوة ، بيهقى ، السفر السابع : 52 - 57 ، دار الكتب العلمية .