چاپ و منتشر مىشود هدايت اسلام و تعاليم قرآن و محاسن و مزاياى دين را به ايشان رساند و شبهاتى را كه در اين زمينهها در ذهن ايشان ايجاد مىشود پاسخ گفت . مبلغ مىتواند از ميان طرق و وسايل مذكور آن را كه با حال و شرايط مخاطبانش مناسبتر و استفاده از آن برايش آسانتر و در نفوذ دعوتش مؤثرتر باشد انتخاب كند .
ثانيا ، خداوند ما را به انجام كار محال مكلف نساخته است :
« لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها . .
. » « 1 » و ما دربارهء اينكه ترجمهء قرآن به معناى عرفى عادتا محال است به تفصيل سخن گفتيم ، لذا روشن است كه خداوند ما را بدان تكليف نكند .
ثالثا ، قول به وجوب اين نوع ترجمه مستلزم امر محال و تناقض در احكام خداوند است . زيرا همان گونه كه ثابت كرديم ، خداوند انجام آن را حرام كرده است . لذا با توجه به اينكه حكمكننده يكى و همان خداست و موضوع حكم نيز يكى و همان ترجمه است و كسانى كه بايد به اين حكم گردن نهند نيز يكى و همان مكلفين در هر زبان و مكانى هستند ، چگونه مىتوان اين سخن را صحيح دانست كه خداوند ترجمهء مذكور را واجب ساخته است .
رابعا ، رسول خدا ( ص ) آشناترين مردم به احكام خداوند و فعالترين خلق خدا در دعوت به سوى خدا بود ؛ و بااينكه عرب و عجم را به دين حق دعوت كرد و با كسرى و قيصر مكاتبه كرد و سفيرانى نزد مقوقس « 2 » و نجاشى فرستاد ، از اين نوع ترجمه براى تبليغ غير مسلمانان استفاده نكرد . همهء نامههاى پيامبر خطاب به ايشان به زبان عربى بود و در آنها حتى يك آيه نيز ترجمه نشده بود چه برسد به ترجمهء تمام قرآن . و اين نامهها تماما داراى لحن صريح و شجاعانه در فراخواندن به ترك شرك و پذيرش توحيد و اعتراف به رسالت پيامبر و وجوب اطاعت و پيروى از او بود . رسول خدا ( ص ) اين نامهها را
هامش
( 1 ) . « خدا هيچكس را تكليف نكند مگر به اندازه توانش . . . » . ( بقره : 286 )
( 2 ) . حاكم اسكندريه . نام او جريج بن مينا قبطى است . وى دين نصرانى داشت و تحت حمايت دولت روم بود . رسول خدا ( ص ) شخصى به نام حاطب بن ابى بلتعه را به همراه نامهاى نزد مقوقس فرستاد و او را به دين اسلام دعوت كرد . مقوقس حاطب را گرامى داشت و با هدايايى نزد پيامبر بازفرستاد . ماريه ، كنيز قبطى ، كه همسر پيامبر شد و ابراهيم را به دنيا آورد ، از جمله هداياى مقوقس به حضرت رسول ( ص ) بود .
براى اطلاع بيشتر ر . ك به السيرة النبوية ، ابن كثير ، ج 3 : 514 ، تحقيق مصطفى عبد الواحد ، دار احياء التراث العربى ، بيروت و نيز دلائل النبوة بيهقى ، ج 4 : 395 . دار الكتب العلمية ، بيروت . و همچنين مكاتيب الرسول ، علىّ بن حسينعلى احمدى ، ج 1 : 98 .