ابن مسعود در قرائت به مصحف عثمان مخالفت كرده است . بلكه او همچنانكه قرآن را بنا بر روايتى كه خود وى مستقلا نقل كرده و به تنهايى از دهان رسول خدا ( ص ) شنيده بوده و قرائت مىكرده بنا بر روايت مصحف عثمان نيز مىخوانده است . به اين گفته وى توجه كنيم : « در حالى كه من نيز مانند او از رسول خدا ( ص ) مىخوانم » . و كلمه « مانند او » در كلام ابن مسعود مشعر به اين است كه به اعتراف ابن مسعود ، زيد بن ثابت مانند او به نقل از رسول خدا ( ص ) قرائت مىكند . اما قرائتى كه ابن مسعود به تنهايى به نقل از رسول خدا ( ص ) مىخواند روايتش آحاد محسوب مىشود . و روشن است كه روايت آحاد براى اثبات قرآنى بودن كافى نيست . به همين دليل بود كه صحابه با قرائتى كه تنها وى آن را نقل كرده بود موافقت نكردند ؛ بر خلاف مصحف عثمان ، كه - همچنانكه در مبحث جمعآورى قرآن گذشت - اخبار متواتر آن را تأييد مىكرد و از اجماع امت برخوردار بود و در آن تنها آياتى نوشته شده بود كه در آخرين عرضه بر پيامبر ( ص ) تثبيت گشته و تلاوت آن نسخ نشده بود .
رابعا ، اينكه ابن مسعود در ابتداى امر مصحف خود را براى سوزاندن عرضه نكرد بدان دليل بود كه در سوزاندن مردود بود . اما چنانكه در روايت ابن ابى داود و از طريق زهرى در حديث شقيق آمده . بعدا هنگامى كه دريافت بعضى از اصحاب عمل و گفتهء او را ناپسند داشتهاند ، از نظر خود بازگشت و مصحف خويش را سوزاند . « 1 » و به اين ترتيب صفوف مسلمانان يكى شد و وحدت كلمه پديد آمد و مصاحف عثمانى از هر جهت ، من جمله به راى موافق ابن مسعود ، از اجماع امت برخوردار شد ، و سپاس خداوند را بر اين بزرگى و بخشش . سپاسى كه حق نعمتهاى او را ادا كند و افزون بر حمد ما پاداش دهد و نزول رضايتش را موجب گردد . آمين .
هامش
( 1 ) . المصاحف ، ابن ابى داود : 35 . زهرى در اين خبر از شقيق بن وائل اسدى نقل مىكند كه افرادى از اصحاب سخن ابن مسعود را زشت شمردند و اشارهاى به تغيير نظر ابن مسعود و سوزاندن مصحفش ندارد .