وفات يافت . هشام و ابن ذكوان به روايت قرائت ابن عامر اما از طريق ياران عبد اللّه شهرت يافتهاند .
هشام اين قرائت را از عراك بن خالد مزى « 1 » از يحيى بن حارث ذمارى از ابن عامر فراگرفت . هشام قاضى ، فقيه ، محدث و مورد اعتماد و داراى حافظهاى قوى بود . در سال 245 ه . ق در دمشق ديده از جهان فروبست .
اما ابن ذكوان ابو محمد ، عبد اللّه بن احمد بن بشير بن ذكوان قرشى مشقى ، قرائت را از ايوب بن تميم « 2 » از يحيى بن حارث ذمارى ، از ابن عامر فراگرفت . ابو زرعه « 3 » دربارهء وى گويد : او حافظ دمشقى است . « و به نظر من ، در عصر خويش در عراق و حجاز و شام و مصر و خراسان از نظر قرائت همتايى نداشته است » . « 4 » ابن ذكوان در سال 242 وفات يافت . صاحب شاطبيه دربارهء ابن عامر و دو راوى قرائت وى گويد :
و اما دمشق الشام دار ابن عامر * فتلك بعبد اللّه طالت محلّلا
هشام و عبد اللّه و هو انتسابه * لذكوان بالإسناد عنه تنقّلا « 5 »
2 . ابن كثير
ابو محمد ، يا ابو معبد ، عبد اللّه بن كثير دارى . در قرائت پيشوا بود و در مكه منزلت و مقام شايسته داشت . از ميان صحابه عبد اللّه بن زبير ، ابو ايوب انصارى و انس بن مالك را درك كرد . از مجاهد و او از ابن عباس و او از ابى بن كعب و او از رسول خدا ( ص ) روايت
هامش
( 1 ) . عراك بن خالد بن يزيد بن صالح بن صبيح بن جشم ، ابو ضحاك مزى دمشقى ( م حدود 200 ه . ق ) شيخ اهل شام در قرائت ( غاية النهاية ، ابن جزرى ، 1 : 511 )
( 2 ) . ايوب بن ابو سليمان تميمى ( م 198 ه . ق ) قارى .
( 3 ) . عبيد اللّه بن عبد الكريم بن يزيد بن فروخ مخزومى ، ابو زرعة رازى ( 200 - 264 ه . ق ) از حافظان حديث و پيشواى اهل رى ( الأعلام زركلى ، 4 : 194 )
( 4 ) . - غاية النهاية 1 : 405
( 5 ) . « اما دمشق شام خانهء ابن عامر است / اين شهر به سبب عبد اللّه پاكى و بزرگى يافت . هشام و عبد اللّه كه انتسابش / به ذكوان است به اسناد از او نقل كردهاند » .
متن الشاطبية المسمى حرز الأمانى و وجه التهانى فى القراءات السبع ، القاسم بن فيرة بن خلف بن احمد الشاطبى ، الاندلسى : 4 ، مكتبة و مطبعة محمد على صبيح و اولاده ، قاهره .