مبحث يازدهم دربارهء قرائات ، قاريان و شبهههايى كه در اين زمينه طرح شده است
أ . قرائات
قرائات جمع قرائت و آن در لغت مصدر سماعى براى فعل قرأ است و در اصطلاح به روش قرايى متمايز از روش ديگر اطلاق مىشود كه بر حسب روايات متواتر ، يكى از امامان قارى در نحوهء اداى قرآن اختيار كرده است ، خواه تمايز و اختلاف روش وى با امامان قارى ديگر در اداى حروف باشد و خواه در اداى حركات آنها .
سيوطى در آنجا كه اسناد روايات را به عالى و نازل تقسيم مىكند ، مىگويد :
نظير اين تقسيم در نزد عالمان حديث ، بخشبندى قاريان است كه اسناد را به قرائت ، روايت ، طريق و وجه قرايى تقسيم مىكنند . با اين توضيح كه اگر اين اسناد به يكى از امامان قارى هفتگانه يا دهگانه و امثال آنان باشد و روايات و طرق قرايى كه از او نقل شده است آن را تأييد كند ، قرائت خوانده مىشود . و اگر اين اسناد به راوى پس از امام قارى باشد ، روايت ناميده مىشود . و اگر اسناد به افراد بعد از راوى اول باشد ، طريق روايى ناميده شود و بالاخره اگر به انتخاب خود قارى راجع گردد ، ( يعنى خود قارى يكى از روايات قرايى را برگزيند ) وجه قرايى ناميده مىشود « 1 » .
هامش
( 1 ) . إلاتقان فى علوم القرآن ، سيوطى ، ج 1 ، نوع 21 : 209 .