حساسى است كه به گروهى ممتاز مربوط مىشود كه خداوند آنان را براى دريافت كتاب و هم عصرى با رسول و نيابتى شايسته از جانب او در نشر هدايت اسلام و دفاع از مرزهاى دين حنيف برگزيده است . آنان اساس و پايههاى بناى جامعهء اسلامى را تشكيل مىدهند ، و امت اسلامى قبل از هركس كتاب خدا و سنت رسول ( ص ) را از ايشان دريافت كرده و تعاليم اسلامى را از اينان فراگرفته است . بنابراين ، بىتوجهى به مقام صحابه يا كوچك شمردن آنان و حتى به چشم افراد عادى به آنان نگريستن با مكانت و جايگاه بلند ايشان و امر عظيمى كه عهدهدار بودند و به انجام آن همت گماشتند سازگار نيست .
همچنانكه طعن بر صحابه و مخدوش ساختن چهرهء ايشان بناى اسلام را متزلزل و پايههاى شريعت را ويران خواهد ساخت ، صحت قرآن را نيز مشكوك خواهد نمود و اعتماد و نسبت به سنت رسول خدا را از ميان خواهد برد .
بدترين اتهامات به صحابه متهم ساختن آنان به ضعف حفظ و عدم ضبط قرآن و سنت و دروغ و افترا بستن به خدا و رسول و نسبت دادن سهلانگارى و بىمبالاتى در نقل كتاب و سنت است . به همين دليل ، دانشمندان اسلامى در گذشته و حال دفاع از صحابه را وجههء همت قرار دادهاند . زيرا ، همان گونه كه ملاحظه شد ، دفاع از صحابه دفاع از كيان اسلام است . اين دفاع نه از سر هواى نفس و تعصب ، بلكه نتيجهء بررسىهاى تحليلى و ژرفانديشىهاى تاريخى و تحقيقات بديع و گستردهاى است ، چنانكه دربارهء منش تكتك صحابه موشكافى شده و مورد نقادى قرار گرفتهاند و با دقيقترين موازين علم رجال محك خوردهاند . تحقيقات و بررسىهايى كه امت اسلامى مىتواند در برابر همهء جوامع و نسلهاى بشرى بدان مباهات كند .
پس از اين بررسىها و دقتانديشىها است كه صحابه از آزمايش سربلند بيرون آمدند و به عنوان بهترين امتى كه براى مردم پديدار آمدند و بىنظيرترين گروهى كه تاريخ به خود ديده است ، بزرگوارترين اصحابى كه پيامبرى بر روى زمين داشته است فهيمترين و خوشحافظهترين مردمان در انجام وظيفه حفظ كتاب خدا و هدايت رسول خدا ( ص ) شناخته شدند . اهل سنت و جماعت ناگزير شدهاند كه اين رأى را به عنوان اعتقادى دينى اعلان كرده و بر عدالت صحابه تأكيد كنند . اين رأى نظرى اجماعى است و تنها بدعتگذاران و كافران - كه خداوند آنان را زشت كناد - از اين اعتقاد روى
مناهل العرفان في علوم القرآن (فارسى) — صفحة 377
مساهمون: الشيخ محمد عبد العظيم الزرقاني
ص٣٧٧