كمال متوجه آن كرد . در اين مورد هيچ فرقى ميان طرفداران و مخالفان قرآن نبود .
طرفداران و پيروان قرآن آن را از منظر اعجاز مىخواندند تا مخالفان را در بحث شكست دهند و با تمسك به اعجاز آن حقانيت دين و پيامبر خود را ثابت كنند ؛ و مخالفان قرآن آن را پى مىگرفتند و در آن كنكاش مىكردند با اين اميد كه نقصى بيابند و بدان قرآن را طعن كنند . بنابراين همآوردطلبى قرآن از جمله انگيزههايى بود كه نقل و تواتر و جارى ساختن آن را بر زبانها موجب مىگشت .
2 . توجه خاص رسول خدا ( ص ) به كتابت قرآن به هر وسيله ممكن . پيامبر ( ص ) از ميان صحابه كاتبانى براى ثبت وحى برگزيد و در شرايطى كه به موجب روايت مسلم ، همگان را از كتابت سخنان خود نهى مىفرمود ، اقدام اشخاص را در نوشتن قرآنهاى شخصى تأييد مىكرد . نياز به گفتن نيست كه كتابت خود از جمله عوامل مؤثر در به خاطر سپردن و از حفظ خواندن است .
3 . تشريع حكم قرائت قرآن در همه نمازها ، اعم از نمازهاى واجب و مستحبى و نمازهايى كه به آواز آشكار خوانده مىشود و نمازهايى كه بايد آهسته خوانده شود و نمازهايى كه در شب يا روز ادا مىشود ، حتى نماز ميت و همچنين خطبه نماز جمعه . اين حكم وسيله مؤثرى بود كه اصحاب را به خواندن و استماع قرآن وامىداشت ؛ و بدين طريق موجب مىشد تا آن را به خاطر بسپارند و از حفظ بخوانند . در اين زمينه فرقى ميان زن و مرد ، پير و جوان و فقير و غنى نبود هركس مىبايست به ميزانى كه آيات قرآن را مىشنيد و به تناسب استعداد خود آن را حفظ كند .
4 . تشويق به قرائت قرآن و لو در مقامى غير از نماز و بدون داشتن وضو . به اين فرموده خداوند متعال توجه كنيد :
« إِنَّ الَّذِينَ يَتْلُونَ كِتابَ اللَّهِ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ أَنْفَقُوا مِمَّا رَزَقْناهُمْ سِرًّا وَ عَلانِيَةً يَرْجُونَ تِجارَةً لَنْ تَبُورَ . لِيُوَفِّيَهُمْ أُجُورَهُمْ وَ يَزِيدَهُمْ مِنْ فَضْلِهِ إِنَّهُ غَفُورٌ شَكُورٌ . »
« 1 »
بخارى و مسلم از پيامبر ( ص ) نقل كردهاند كه فرمود : « الذى يقرأ القرآن و هو ماهر به مع السفرة الكرام البررة . و الذى يقرأ القرآن و هو يتتعتع فيه و هو عليه شاقّ له أجران . » « 2 »
هامش
( 1 ) . « همانا كسانى كه كتاب خداى را مىخوانند و نماز برپاداشتهاند و از آنچه روزيشان كردهايم نهان و آشكار انفاق كردهاند تجارتى را اميد دارند كه هرگز زيان نكند و ناروا ( كساد ) نشود . » ( فاطر : 29 و 30 )
( 2 ) . « آنكه قرآن مىخواند و در تلاوت آن مهارت دارد با سفيران بزرگوار و نيكوكار است . و آنكه قرآن