به مقايسه با پيامبر چه كار ؟ و او كسى است كه تمامى گناهان گذشته و حالش بخشوده شده است . يكى گفت : من از اين پس تمام شب را نماز خواهم خواند .
ديگرى گفت : من همواره روزه خواهم گرفت و سومى گفت : من هرگز ازدواج نخواهم كرد . پس ، رسول خدا ( ص ) آمد و فرمود : شما همانان هستيد كه آن سخنان گفتيد ! به خدا سوگند ، كه من از همه شما خدا را خائفتر و باتقواترم اما گاه روزه مىگيريم و گاه نه . هم نماز شب مىخوانم و هم مىآرامم ، و نيز با زنان ازدواج مىكنم . پس هركس از سنت من روى گرداند از من نيست « 1 » .
از ديگر شيوههاى پيامبر ( ص ) در تبيين تعاليم مثال زدن عملى بود . آن حضرت نماز مىخواند و مىگفت « صلّوا كما رأيتمونى أصلى » « 2 » و حج مىگذارد و مىفرمود : « خذوا عنّى مناسككم » « 3 » و يا چنانكه پيشتر گفتيم ، به دو انگشت وسط و سبابه اشاره مىكرد و مىفرمود : « بعثت أنا و الساعة كهاتين » « 4 » .
عامل يازدهم : تشويق و تحذيرى است كه در جاى جاى كتاب و سنت به چشم مىخورد .
شكى نيست غريزه حب ذات موجب مىگردد كه انسان در صدد جلب خير و دفع شر برآيد . حال چه اين خير و شر امورى قريب الوقوع باشند ، يا امورى كه در آينده دور رخ خواهند داد . ازاينرو افراد مستعد نهايت سعى خويش را به كار مىبندند تا هدايتهاى قرآن و رسول خدا را به جان بشنوند و در حفظ و ياد سپردن آن بكوشند . اما اشخاص گمراه و فرومايه به سبب دلمشغولى به هواها و شهوتها و يا به علت گرفتار آمدن در حجاب تعصب و جمود و اصرار بر فتنه و يا سقوط در ظلمت جهل و نيز گمراهى و انكار ، از پذيرش سعادت و بهرهمندى از هدايت روىگردان مىشوند .
هامش
( 1 ) . عن أنس رضى اللّه عنه قال : « جاء ثلاثة رهط إلى بيوت أزواج النبى ( ص ) يسألون عن عبادته ، فلما أخبروا كأنهم تقالّوها و قالوا : أين نحن عن رسول اللّه ( ص ) و قد غفر له ما تقدم من ذنبه و ما تاخر ؟ قال أحدهم : أما أنا فأصلّى الليل أبدا و قال الآخر و أنا أصوم الدهرا بدأ . و قال الآخر : و أنا أعتزل النساء فلا أتزوج أبدا . فجاء رسول اللّه ( ص ) فقال : أنتم الذين قلتم كذا و كذا . أما و اللّه إنى لأخشاكم لله و أتقاكم اللّه و لكنى أصوم و أفطر . و اصلى و أرقد و أتزوج النساء . فمن رغب عن سنتى فليس منى . » ( صحيح البخارى ، كتاب النكاح باب 1 ؛ صحيح مسلم ، كتاب النكاح ، ح 5 ( 1401 ) با تفاوت در لفظ .
( 2 ) . « همانطور كه من نماز مىخوانم نماز بخوانيد . » صحيح البخارى ، كتاب الأذان ، 18 و كتاب الادب ، باب 27 .
( 3 ) . « از من مناسك حج را فرا گيريد . » مسند الإمام احمد حنبل ، ج 3 : 318 .
( 4 ) . « من تا قيامت اين چنين مبعوث شدهام . » صحيح البخارى ، كتاب الزهد و الرقائق ، جزء 7 : 131 .