پرسيدند چگونه بر وى نماز مىخوانى در حالى كه زناكار بود ؟ پاسخ گفت : « أنها تابت توبة لو قسمت على سبعين من أهل المدينة لوسعتهم . و هل وجدت أفضل من أن جادت بنفسها للّه عز و جل ؟ » « 1 » همچنين ، در حديثى كه به حديث جبرئيل معروف است تأمل كنيم . جبرئيل در حضور صحابه از رسول خدا دربارهء اسلام ، ايمان ، احسان ، روز قيامت و نشانههاى آن مىپرسد ، و در پايان پيامبر به صحابه مىفرمايد : « هذا جبرئيل أتاكم يعلّمكم دينكم » « 2 » هركس در سنت پيامبر نظر كند ، انبوهى از احاديث خواهد يافت كه ناظر بر حوادث ، رويدادها و سؤالهاى متنوع و مختلفى است .
روانشناسان ، ثابت كردهاند كه ارتباط ميان معلومات ذهن با امور خارجى مقارن با آنها موجب مىگردد تا آنها ماندگارتر و در ذهن ثابتتر شوند . بنابراين ، آنچه را به عنوان يكى از انگيزههاى صحابه در حفظ كتاب خدا و سنت رسول ( ص ) مطرح كرديم نبايد چندان شگفتانگيز جلوه كند ، زيرا ايشان در اينگونه مناسبتها و شرايط ، خود شاهد حوادث و رويدادها و مخاطب مستقيم خداوند و كلام الهى بودند ؛ مناسبتها و شرايطى كه روح ايشان را طالب و تشنه دانستن حكم خدا و سخن پيامبر دربارهء آنها مىكرد .
سپس ، كلام الهى بر قلبهاى لبريز از شوق ايشان فرومىريخت . درست همانند زمين تشنهاى كه باران بر آن مىبارد و با ولعى تمام آن قطرات را به كام خود مىبرد و آن را در برمىگيرد و با هشيارى از او حراست مىكند و پاس مىدارد و گرامى مىشمارد و با تمام وجود با آن مىآميزد و از آن بهرهمند مىشود ، بدان شكفته مىگردد و از هر گياهى زوجى شاداب مىروياند .
عامل نهم : اعجاز دايمى قرآن و پيوستگى پارهاى سخنان پيامبر با شگفتىها و خارق عادتها هر جانى را به اعجاب وامىدارد و هر ناظرى را مشتاق مىگرداند و هر شنوندهاى را به شگفت مىآورد . به نظر ما ، اين اعجاز و خرق عادت از عواملى بود كه
هامش
( 1 ) . « او توبهاى كرد كه اگر بر هفتاد تن از اهل مدينه تقسيم مىشد آنان را فرا مىگرفت . آيا چيزى برتر از اين كه جان خود را فداى خداوند بزرگ و توانا كرد مىيافت ؟ » صحيح مسلم كتاب الحدود ، ح 24 ( 1696 ) ؛ سنن الترمذى ، كتاب الحدود ، باب 9 ، ح 1425 .
( 2 ) . « اين جبرئيل است كه آمده تا به شما دينتان را ياد دهد . » صحيح مسلم ، كتاب الايمان ؛ سنن الترمذى ، كتاب الايمان ؛ باب 4 ، ح 2610 ؛ سنن نسايى ، كتاب الايمان ، باب نعت الاسلام ؛ سنن ابن ماجه ، المقدمة ، باب 9 ، ح 624 .