اين حديث به تواتر نقل شده است . همچنين به روايت بخارى و مسلم ، پيامبر ( ص ) در خطبه حجة الوداع فرمود : « ألا فليبلغ الشاهد الغائب ، فلعلّ بعض من يبلغه أن يكون أوعى له من بعض من سمعه » . « 1 » به روايت مسلم ، پيامبر ( ص ) مسلمانان را از روىگردانى از سنت چنين بيم داد : « من رغب عن سنتى فليس منى . » « 2 » ابو داود و ترمذى نقل مىكنند كه پيامبر ( ص ) فرمود : « ألا هل عسى رجل يبلغه الحديث عنى و هو متكئ على أريكته ، فيقول : بيننا و بينكم كتاب اللّه تعالى . فما وجدنا فيه حلالا استحللناه و ما وجدنا فيه حراما حرّمناه و إنّ ما حرّم رسول اللّه ( ص ) كما حرّمه اللّه » . « 3 » ابو داود حديث مذكور را با اين جمله اضافى در ابتداى آن نقل كرده است : « ألا إنى اوتيت الكتاب و مثله معه » . « 4 »
خواننده محترم در امثال اين آيات ارجمند و احاديث شريف مضامينى را مىيابد كه حتى يك مؤمن سست ايمان را نيز به روىآورى به عظمتهاى نبوت و طلب هدايت از آن و نوآورىهاى پيامبر ( ص ) و كوشش در حفظ آن ترغيب مىكند ، چه رسد به صحابه كه در اين ميدان هيچ فرد توانا و بلندهمتى توان رقابت و همسرى با ايشان را ندارد .
عامل هفتم : مقام و جايگاه كتاب و سنت در دين است ، كتاب اولين اصل تشريع و قانون است كه خير دنيا و آخرت در آن است ؛ و حاوى ضوابطى است كه رابطه انسان را با خدا و با جامعه خود تنظيم مىكند . همچنين سنت اصل دوم تشريع و شارح قرآن كريم است :
احكام مطلق آن را مقيد مىسازد ؛ آيات عام را تخصيص مىدهد ؛ و مفاهيم مبهم آن را
هامش
بسا كسى كه حديث به او مىرسد از شنوندهء آن بدان داناتر گردد » . سنن الترمذى كتاب العلم ، باب 7 : ح 2656 ؛ سنن ابن ماجه ، مقدمه ؛ 18 و سنن ابو داود ، كتاب العلم باب 10 .
( 1 ) . « سخن مرا حاضران به غايبان برسانند و شايد بعضى از كسانى كه گفتههاى من به آنها مىرسد از برخى از حاضران كه آن را مىشنوند دريابندهتر باشند . » صحيح مسلم كتاب القسامة ، ح 29 ( 1679 ) ؛ صحيح البخارى ، كتاب الاضاحى ، باب 5 .
( 2 ) . « هركس از سنت من روى گرداند از من نيست . » صحيح مسلم ، كتاب النكاح ، ح 5 ( 1401 )
( 3 ) . « آگاه باشيد ، زودا كه مردى باشد كه بر تخت خويش تكيه زده است و حديث من به دو رسد و بگويد ميان ما و شما كتاب خداوند است . هر آنچه را در آن حلال يافتيم حلال و هر آنچه را در آن حرام يافتيم حرام خواهيم دانست . و حق آن است كه آنچه را رسول خدا حرام كرده مانند آن است كه خداوند حرام كرده باشد . » سنن الترمذى ، كتاب العلم ، باب 10 ، ح 2664 .
( 4 ) . « بدانيد كه به من قرآن و همراه آن چيزى همچون آن داده شده است . » سنن ابى داود ، كتاب السنة ، باب فى لزوم السنة .