مىيابيم كه « ما اجتمع قوم فى بيت من بيوت اللّه يتلون كتاب اللّه و يتدارسونه بينهم إلّا نزلت عليهم السكينة و غشيتهم الرحمة و حفّتهم الملائكة و ذكرهم اللّه فيمن عنده . » « 1 » در صحيح بخارى مىخوانيم كه پيامبر ( ص ) فرمود : « خيركم من تعلّم القرآن و علّمه . » « 2 » « ابو داود و ترمذى و ابن ماجه روايت كردهاند كه پيامبر ( ص ) فرمود : « عرضت على ذنوب أمتى ، فلم أر ذنبا أعظم من سورة من القرآن أو آية أوتيها رجل ثم نسيها » . « 3 » آيا اين نمونهها و امثال آن كه فراوان هم هستند همتها را برنمىانگيزد و ارادهها را تحريك نمىكند تا از بيم نسيان قرآن كه آن را فرجامى است بس هولناك ، آن را حفظ كنند و بر تلاوت آن مداومت ورزند ؟ خداوند دربارهء مقام و شان سيرهء نبوى مىفرمايد
« . . . وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا . . »
. « 4 » و باز مىفرمايد :
« مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ »
« 5 » و يا مىفرمايد :
« لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كانَ يَرْجُوا اللَّهَ وَ الْيَوْمَ الْآخِرَ وَ ذَكَرَ اللَّهَ كَثِيراً »
« 6 » و يا
« فَلا وَ رَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيما شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَيْتَ وَ يُسَلِّمُوا تَسْلِيماً »
« 7 »
در سنت نبوى به فراگيرى و حفظ حديث شريف تشويق شده است . پيامبر ( ص ) مىفرمايد : « نضر اللّه امرأ سمع منا حديثا ، فاداه كما سمعه ، فربّ مبلّغ أوعى من سامع » « 8 »
هامش
( 1 ) . « هيچ قومى در خانهاى از خانههاى خداوند گرد نيايند كه كتاب خداوند را بخوانند و آن را به يكديگر آموزش دهند مگر آنكه آرامش برايشان نازل شود و رحمت آنان را فراگيرد و فرشتگان به ايشان توجه كنند و خداوند آنان را در زمرهء كسانى كه در بارگاهش حاضرند ياد كند » . صحيح مسلم ، كتاب الذكر ، ح 38 و كتاب الامارة ، ح 147 ؛ سنن ابى داود ، كتاب الصلاة ، باب فى ثواب قراءة القرآن .
( 2 ) . صحيح البخارى ، كتاب فضائل القرآن ، باب 21
( 3 ) . « گناهان امتم بر من عرضه شد . پس هيچ گناهى عظيمتر از اين نيافتم كه سوره يا آيهاى از قرآن به شخصى تعليم شود و او فراموش كند . » سنن الترمذى ، ثواب القرآن : 19 ؛ سنن ابى داود ، كتاب الصلاة ، باب التشديد فيمن حفظ القرآن ثم نسيه ؛ سنن ابن ماجه ، المقدمة : 16 .
( 4 ) . « آنچه را پيامبر به شما داد بگيريد ؛ و آنچه شما را از آن بازداشت بازايستيد . » ( حشر : 7 )
( 5 ) . « هر كه پيامبر را فرمان برد هرآينه خداى را فرمان برده است . » ( نساء : 80 )
( 6 ) . « هرآينه شما را در ( خصلتها و روش ) پيامبر خدا نمونه و سرمشق نيكو و پسنديده است ، براى كسى كه به خدا و روز بازپسين اميد دارد و خداى را بسيار ياد مىكند . » ( احزاب : 21 )
( 7 ) . « نه به پروردگارت سوگند كه ايمان ندارند تا تو را در آنچه ميانشان گفتوگو و اختلاف است داور كنند و آنگاه در جانهاى خويش از آنچه داورى كردهاى هيچ دلتنگى نيابند و براستى بر آن گردن نهند . » ( نساء : 65 )
( 8 ) . « خداوند شاداب گرداند كسى را كه سخنى از ما بشنود و آن را همان گونه كه شنيده است نقل كند چه