مكتوب و مرتب بود ، زيرا بيم آن مىرفت قرآن با درگذشت حافظان و حاملان آن از بين برود .
جمعآورى قرآن در دوران عثمان عبارت بود از انتقال قرآن از صحفى كه ابو بكر فراهم آورده بود به يك مصحف نمونه ، نسخهبردارى مصاحفى از آن با ملحوظ داشتن ترتيب آيات و سورهها در آنها و امتيازات ديگرى كه ذكر آن گذشت به منظور ارسال به مناطق و سرزمينهاى مختلف اسلامى . هدف اصلى در اين جمعآورى از اين قرار بود :
فروخواباندن آتش فتنهاى كه به علت اختلاف مسلمانان بر سر قرائت قرآن دامن گسترده بود ، ايجاد وحدت كلمه و جلوگيرى از تفرقه مسلمانان و حفظ كتاب خدا از تغيير و دگرگونى « سخنان خدا را دگرگونى نيست . اين است رستگارى و كامگارى بزرگ » « 1 » .
پاسخ به شبهههايى درباره جمعآورى قرآن
قرآن همواره معرض شبههها و بدگويىهاى دشمنان اسلام قرار داشته است . آنان برخى از مسائل مطروح در علوم قرآنى را با اكاذيب و بافتههاى خويش درآميخته ، شبههها مىانگيزند و آن را از سر ظلم و تجاوزگرى در همه جا مىپراكنند . ازاينرو بخش حاضر به پاسخگويى به شبهات مذكور اختصاص دارد .
شبههء اول : اين شبهه خود مركب از هفت شبهه است به اين ترتيب كه مىگويند روش كتابت و جمعآورى قرآن خود دليل بر آن است كه مطالبى از قرآن ساقط شده و آنچه كه پيامبر ( ص ) گمان مىكرد بر او نازل گرديده در حال حاضر در اختيار ما نيست و در اثبات اين ادعا به موارد ذيل استناد مىكنند :
اول ، محمد گفته است : « رحم اللّه فلانا لقد أذكرنى كذا و كذا آيه . كنت أسقطتهن . ( و يروى ) أنسيتهن « 2 » » . در اين حديث خود پيامبر اقرار كرده است كه آياتى از قرآن را عمدا يا سهوا ذكر نكرده است .
هامش
( 1 ) . يونس : 64
( 2 ) . « خداوند فلانى را رحمت كند كه آيه كذا و كذا را به يادم آورد . من آنها را اسقاط كرده بودم . و در روايتى ديگر : آنها را فراموش كرده بودم . » صحيح البخارى كتاب الشهادات ، باب 2 ؛ صحيح مسلم ، كتاب صلاة المسافرين ، ح 244 ، با اندكى اختلاف در لفظ حديث ؛ مسند الإمام احمد حنبل ، ج 6 : 62 .