كه از آن روز تا روزگار ما مسلمانان همواره از نتايج اقدام او بهره بردهاند .
سوزاندن مصاحف و صحف مخالف مصاحف عثمانى به امر عثمان ، اين اقدام او را مخدوش نمىسازد . ما هدف عثمان را از سوزاندن قرآنهاى مخالف مصاحف عثمانى روشن ساختيم . علاوه بر اين ، او پس از مشورت با اصحاب و كسب موافقت ايشان دست به چنين عملى زد و در اين كار از همكارى و تأييد و سپاسگزارى صحابه برخوردار بود .
ابو بكر انبارى از سويد بن غفله « 1 » نقل مىكند كه گفت :
شنيدم علىّ بن ابى طالب ، كرّم اللّه وجهه ، مىگويد : اى مردم از خدا بپرهيزيد و از زيادهروى در حق عثمان و ملقب ساختن وى به سوزانندهء قرآن برحذر باشيد . به خدا سوگند كه او مصاحف را نسوزاند مگر در منظر ما اصحاب رسول خدا ( ص ) .
عمر بن سعيد نيز نقل مىكند كه علىّ بن ابى طالب رضى اللّه عنه گفت : « اگر من نيز در زمان عثمان والى مسلمانان بودم ، با مصاحف همان مىكردم كه عثمان كرد » « 2 » . خداوند از همه آنان خشنود باشد و بر اين عمل جزاى خيرشان دهد .
چكيده سخن :
از آنچه گذشت مىتوان تفاوتهاى ميان جمعآورى قرآن را در سه مرحله دوران پيامبر ( ص ) ، دوران ابو بكر و دوران عثمان دريافت . جمعآورى قرآن در دوران رسول خدا ( ص ) عبارت بود از كتابت آيات ، مرتب كردن و قرار دادن آنها در مكانهاى خاصى از سورهها .
اما اين نوشتهها پراكنده و ميان پوستهاى نخل و استخوانها و سنگها و اوراق و اشياى ديگر متفرق بود . هدف از اين جمعآورى افزايش ميزان وثاقت قرآن بود . هر چند در آن زمان به خاطر سپردن و از حفظ خواندن اعتماد مىشد .
اما جمعآورى قرآن در زمان ابو بكر عبارت بود از انتقال و كتابت قرآن در مجموعهاى از اوراق و با رعايت ترتيب آيات و نيز اكتفا بر آياتى كه بنا بر تواتر و اجماع تلاوتشان منسوخ نشده بود . هدف از اين جمعآورى ضبط و مستند ساختن به صورت مجموعهاى
هامش
( 1 ) . سويد بن غفلة بن عوسجة الجعفى ( م 81 ه . ق ) وى در زمان رسول خدا ( ص ) ايمان آورد در جنگ قادسيه شركت داشت و از ياران حضرت على ( ع ) در جنگ صفين بود ( الأعلام زركلى ، 3 : 146 ) .
( 2 ) . المصاحف ، ابن ابى داود ، باب اتفاق الناس مع عثمان على جمع المصاحف ، 12 و 23 و 22 ؛ السنن ، ابو بكر بيهقى ، كتاب التفسير ج 2 : 42 ، المرشد الوجيز : 53 ؛ النشر فى القراءات العشر ، ج 1 : 8 و 33 .