تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مناهل العرفان في علوم القرآن (فارسى) — صفحة 265

مساهمون:

ص٢٦٥
و روم متداول و مرسوم بوده است ، اما لزوما بايد معناى روشن‌تر و بهترى نيز براى حروف مقطعه وجود داشته . 2 . حروف مقطعه از شگفت‌انگيزترين معجزات و نشانه‌هاى صدق ادعاى پيامبر ( ص ) است . و اين همان معنايى است كه انسان را راضى مىسازد . بديهى است كه تنها افرادى كه خواندن مىدانند حروف هجايى يا حروف مقطعه را مىشناسند . حال آنكه پيامبر ( ص ) علىرغم امى بودن ، اين حروف را بيان كرده است . در آغاز تعدادى از سوره‌ها 14 حرف از حروف هجايى آمده است . در حالى كه تعداد اين حروف اگر الف را حرفى مستقل ندانى ، در مجموع 28 حرف است و 14 ، نصف اين تعداد است از طرف ديگر ، اين حروف در ابتداى 29 سوره قرآن آمده‌اند كه با لحاظ حرف الف ، اين عدد برابر با تعداد حروف هجايى خواهد بود . از مجموع حروف هجايى 10 حرف آن را حروف مهموس « 1 » مىنامند ، كه مىتوان آن‌ها را با هم تركيب كرده و در اين عبارت نشان داد : « فحثه شخص سكت . » نيمى از اين حروف ، يعنى ح ، ه ، ص ، س ، ك ، در حروف مقطعهء ابتداى سور ذكر شده‌اند . مىدانيم كه حروف هجايى يا مهموس هستند ( كه قبلا گفتيم ) و يا مجهور « 2 » . تعداد حروف مجهور 18 حرف است كه در اين عبارت با هم تركيب شده‌اند : « لن يقطع امر » از ميان حروف مجهور نيز 9 حرف ، يعنى نيمى از آن‌ها ، در حروف مقطعه قرآن آمده است . حروف هجايى به اعتبارى ديگر به حروف شديده و رخوه « 3 » تقسيم مىشوند . حروف شديده 8 حرف هستند كه عبارت « اجدت طبقك » را تشكيل مىدهند . از اين مجموعه 4 حرف ، يعنى نيمى از آن‌ها ، ( اقطك ) در حروف مقطعهء قرآن آمده است . طبق اين تقسيم‌بندى ، 20 حرف ديگر حروف رخوه هستند كه باز نيمى از آن‌ها در حروف مقطعه ذكر شده‌اند . حروف مذكور در عبارت « حمس على نصره » جمع مىشوند . باز حروف هجايى به يك اعتبار به حروف مطبقه و منفتحه « 4 » تقسيم مىشوند . حروف مطبقه 4 حرف ص ، ض ، ط ، ظ هستند كه نيمى از آن‌ها يعنى ض و ط در جمع حروف مقطعهء قرآن آمده‌اند . بقيهء حروف هجايى كه 24 حرف
هامش
( 1 ) . مهموس حرفى را گويند كه هنگام تلفظ بر آن تكيه نشده به همراه نفس ادا مىگردد . ( 2 ) . مجهور حرفى را گويند كه به هنگام تلفظ بر آن تكيه مىشود و سپس نفس جريان مىيابد . ( 3 ) . حروف شديده حروفى را گويند كه به هنگام تلفظ ، صوت در آن‌ها جارى نمىشود ، برعكس حروف رخوه . ( 4 ) . حروف ط و ظ و ص و ض را حروف مطبقه گويند ؛ و ساير حروف الفبا را منفتحه نامند .