لا أَدْراكُمْ بِهِ فَقَدْ لَبِثْتُ فِيكُمْ عُمُراً مِنْ قَبْلِهِ أَ فَلا تَعْقِلُونَ »
« 1 » يعنى قرآن فراتر از طاقت و خارج از قدرت من است . من تنها ناقل آن هستم و آنچه را بر من وحى مىشود پيروى مىكنم .
من از قدرت و سيطرهء صاحب اين كتاب در هراس خواهم بود اگر كلام او را بازيچه قرار دهم يا دگرگون سازم . قرآن كلام اوست و اگر اراده كند من ميان او و شما رسول نباشم ، هيچ راهى براى من نخواهد بود كه بتوانم اين كتاب را بر شما بخوانم و شما آن را از من فراگيريد . من در ميان شما پرورش يافتهام و پيش از نزول آن ، بيش از چهل سال ، در ميان شما زندگى كردهام ، و اين عمر درازى است ، و شما در من چنين استعداد سرشار و برترى نديديد و همانند اين كلام اعجازانگيز از من نشنيدهايد ، هرگز نديدهايد كه به يكى از بندگان خدا دروغى ببندم ، پس ، چگونه بعد از اين همه عمر بر خدا دروغ نسبت دهم .
آيا عقل خود را به كار نمىبنديد ؟ راستى كه در اين كلام به همان ميزانى كه قدرت و قوت استدلال نهفته است ، رنج سرزنش سخت و خجالتآفرين وجود دارد .
وجه سيزدهم آياتى كه انتساب قرآن را به رسول نفى مىكند
در قرآن آيات فراوانى را مىيابيم كه انتساب حتى يك حرف يا كلمه از قرآن را به پيامبر ( ص ) نفى كرده ؛ و آن حضرت را چنين توصيف مىكند كه پيش از نزول قرآن نه مىدانست كتاب چيست ، و نه ايمان را مىشناخت ؛ و بر او منت مىگذارد كه علىرغم فقدان آمادگى و دور بودن از مرتبهء اتصال با منبع وحى و علىرغم اينكه او خود پيش از اين اميدى به آن كه واسطهء اين فيض و پرتوافشان اين نور باشد ، نداشت ، خداوند به وى كتاب و حكمت ارزانى كرده است ؛ از جمله آيهء
« . . . وَ أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْكَ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ عَلَّمَكَ ما لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ وَ كانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ عَظِيماً »
« 2 » يا
« وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ
هامش
( 1 ) . « . . . كسانى كه به ديدار ما اميد ندارند گويند : قرآنى جز اين بياور يا آن را دگرگون كن . بگو : مرا نرسد كه آن را از پيش خود دگرگون كنم . من پيروى نمىكنم مگر آنچه را به من وحى مىشود . من اگر پروردگارم را نافرمانى كنم . از عذاب روزى بزرگ مىترسم . بگو : اگر خدا مىخواست ، آن را بر شما نمىخواندم و او شما را بدان آگاه نمىكرد . هرآينه عمرى پيش از اين در ميان شما بودهام . آيا خرد را كار نمىبنديد ؟ » ( يونس : 15 و 16 )
( 2 ) . « . . . و خدا كتاب و حكمت بر تو فروفرستاد و آنچه را نمىدانستى به تو آموخت . و فضل خدا بر تو بزرگ است . » ( نساء : 113 )