عادات و نواميس نظام هستى عمل مىكند .
« . . . إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ يَنْصُرْكُمْ وَ يُثَبِّتْ أَقْدامَكُمْ »
. « 1 »
« . . . وَ لَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ »
. « 2 »
ششم ، خبر دادن قرآن در مدينه از اينكه رسول خدا ( ص ) و اصحابش در امنيت كامل در حالى كه حلق و تقصير كرده وارد مكه خواهند شد . قرآن در اين باره مىفرمايد :
« لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرامَ إِنْ شاءَ اللَّهُ آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُؤُسَكُمْ وَ مُقَصِّرِينَ لا تَخافُونَ . . . »
« 3 » سپس اين پيشبينى آنچنان كه از آن خبر داده شده بود تحقق يافت ، با اين كه شرايط بنا بر عرف و عادت اجازهء تحقق چنين خبرى را نمىداد . اين امر بر آن دلالت دارد كه ممكن نيست قرآن كلام محمد و مخلوقى چون او باشد ، بلكه سخن كسى است كه قادر است خرق عادت كند و مقصود خود را پيش ببرد .
در توضيح اين خبر بايد گفت كه پيامبر در خواب ديد كه با اصحابش در امنيت كامل و در حالى كه حلق و تقصير كردهاند وارد مكه شدهاند . پيامبر رؤياى خود را براى اصحابش بازگفت آنان شاد گشتند و گمان كردند در همان سال به مكه خواهند رفت .
پس ، در حال احرام و با قربانى به سوى مكه به راه افتادند ، در حالى كه قصد جنگ نداشتند ، بلكه صرفا مىخواستند حج عمره و مناسك به جاى آورند . اما در نزديكىهاى حديبيه قريش راه را برايشان بستند و مانع آنان شدند . در اين حال نزديك بود ميان مسلمانان و آنان جنگ درگيرد ؛ اما پيامبر ، به دليل علاقه به برقرارى صلح و آشتى ، با آن كه بر وى ناگوار بود ، به صلح با آنان ، رضا داد . پس از ملزم شدن به اجراى مفاد اين صلح دشوار ، مسلمانان را برگرداند مشروط بر آنكه سال بعد مناسك حج را به جا آورند . اين ماجرا بر اصحاب گران آمد . منافقان آن را مايهء طعن و كنايه قرار دادند . عبد اللّه بن ابى رئيس منافقان گفت : « به خدا سوگند ، كه ما نه حلق و تقصير كرديم و نه مسجد الحرام مىديديم . » اما علىرغم اين اعتراضات و نيز اينكه خدعه و فريب قريش و پيمانشكنى و قطع رحم ايشان روشن بود ، آيهء كريمه مذكور حامل نه تنها وعدهء ورود به مكه ، بلكه
هامش
( 1 ) . « . . . اگر خداى را يارى كنيد ، شما را يارى كند و گامهاى شما را استوار سازد . » ( محمد : 7 )
( 2 ) . « . . . و البته خدا كسى را كه او را يارى كند يارى خواهد كرد ، كه خدا هرآينه نيرومند و تواناى بىهمتاست . » ( حج : 40 )
( 3 ) . « همانا خدا خواب پيامبرش را به حق راست آورد ، كه اگر خداى خواهد هرآينه به مسجد الحرام در خواهيد آمد ، در ايمنى و سر تراشيده و موى كوتاه بىآنكه بيمى داشته باشيد . . . » ( فتح : 27 )