دولت مسيحى روم در برابر دولت بتپرست ايران در جنگهاى سختى كه سال 614 م ميان آن دو واقع شد شكست خورد . مسلمانان از اينكه كشورى معتقد به خدا و توحيد از دولتى بتپرست شكست خورده محزون و غمگين شدند ، و در مقابل مشركان شاد گشتند و در شماتت دشمن خود ، يعنى مسلمانان ، خطاب به ايشان گفتند روميانى كه خود را صاحب كتاب مىدانند از زرتشتيان شكست خوردند ، حال شما تصور مىكنيد به اتكاى كتابى كه بر شما نازل شده بر ما پيروز خواهيد شد ؟ همچنان كه ايران بر روم پيروز شد ما نيز بر شما پيروز خواهيم گشت . در پى اين تبليغات آيات مذكور نازل شد و در آن خداوند مسلمانان را بشارت داد كه اين شكست دولت روم در چند سال آينده پيروزى به دنبال خواهد داشت . يعنى در مدتى بين 3 تا 9 سال . زمانى كه اين بشارت نازل شد ، كسى گمان نمىكرد در آن مدت كوتاه روميان بر ايرانيان پيروز شوند . مقدمات و عوامل چيز ديگرى را نشان مىداد سپاه روم بر اثر جنگهاى سخت و هزيمتهاى پى در پى ناتوان شده به طورى كه در سرزمين خود مورد هجوم قرار گرفته بود . عبارت
« فِي أَدْنَى الْأَرْضِ »
در آيهء شريفه به همين حقيقت اشاره دارد . از سوى ديگر ، دولت ايران در آن زمان بسيار قدرتمند بود و پيروزىهاى به دست آمده توان و قدرت آن را دو چندان ساخته بود . به حكم ظواهر ، كمر راست كردن روميان و پيروزى ايشان بر ايرانيان محال به نظر مىآمد ؛ و به همين دليل مشركان در مورد تحقق اين پيشبينى با ابو بكر شرطبندى كردند . اما خداوند متعال به وعدهء خويش وفا كرد و پيشبينى قرآن در سال 622 ميلادى ، مطابق با سال دوم هجرى ، محقق گشت . شايان ذكر است كه اين آيه متضمن پيشبينى ديگرى نيز هست و آن اشاره به اين حقيقت است كه مسلمانان در آينده ، هم زمان با پيروزى دولت روم ، به سبب پيروزى قدرتمندانهاى كه به دست مىآورند شادمان خواهند شد
« وَ يَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ بِنَصْرِ اللَّهِ »
خداوند در اين مورد نيز مانند وعدهء پيروزى روميان ، انجاز وعده فرمود . و آن ، پيروزى مسلمانان در جنگ بدر كبرى بود كه همزمان با پيروزى روميان رخ داد . آرى ، هر دو پيشبينى اين چنين در يك زمان تحقق يافت ، بااينكه در زمان اعلام اين بشارت ، چنانكه دانستيم ، شرايط و مقدمات هم پيروزى روميان را غير ممكن مىنماياند ، و هم پيروزى مسلمانان بر مشركان را امرى ناممكن مىنمود . زيرا در آن زمان اسلام تازه ظهور كرده بود و مسلمانان در مكه بسيار ضعيف و از نظر تعداد اندك بودند ، و مشركان آنان را آزار و شكنجه مىكردند . درباره