مذكور را در اين آيه بيان فرمود :
« . . . وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ . . . »
« 1 » . اين خبر قرآن تحقق يافت ، و علىرغم اينكه براى كشتن و پايان بخشيدن به دعوت وى لحظهشمارى مىكردند و مترصد فرصت بودند و عده و عده فراوان داشتند و پيامبر نيز از نظر امكانات سپاهيان ضعيفتر از ايشان بود ، هيچيك از ايشان نتوانست او را به قتل برساند .
بنابراين ، چه كسى جز خداوند قاهر و شكستناپذير و كسى كه هيچچيز مانع تحقق ارادهاش نمىشود مىتواند چنين وعدهاى دهد و آن را محقق سازد ؟
« وَ هُوَ الْقاهِرُ فَوْقَ عِبادِهِ »
« 2 » . براى رفع هرگونه ترديد كافى است به تاريخ و مورخان مراجعه كنيم و ببينيم چه بسيار پادشاهان و اميران و فرعونها كه زمين از خونشان رنگين شد در حالى كه ميان لشكريان و خادمان خود به سر مىبردند . پس از دريافت اين حقايق ، آيا ممكن است قرآنى كه محتوى چنين ضمانتى است كلام محمد ( ص ) باشد كه ضعف وى و قدرت دشمنانش در آن روزگار بر همگان روشن است ؟ پيش از نزول اين آيه ، پيامبر براى خود محافظانى گماشته بود . اما هنگامى كه آيه نازل شد بيش از آنكه به محافظان خود تكيه كند به آيهء مذكور اعتماد و اطمينان كرد ، و آنچنان كه طبرانى از ابو سعيد خدرى نقل مىكند ، پيامبر بلافاصله پس از نزول اين آيه محافظان خود را رها كرد و فرمود : « أيها الناس انصرفوا ، فقد عصمنى اللّه » « 3 » .
هامش
( 1 ) . « . . . و خدا تو را از مردم نگاه دارد . . . » ( مائده : 67 )
( 2 ) . « اوست چيره بر فراز بندگان خويش . » ( انعام : 18 )
( 3 ) . « مردم از حفاظت من دست بداريد كه خداوند مرا حافظ است . » در معجم الكبير طبرانى ذيل عنوان « ما أسند إلى ابو سعيد الخدرى » اين خبر يافت نشد اما سيوطى در در المنثور ذيل اين آيه روايت مذكور را به نقل از طبرانى و به همراه روايات ديگرى با مضامين متفاوت در شأن نزول آن ذكر كرده است . واحدى نيز در كتاب اسباب النزول روايات مختلفى در شأن نزول اين آيه ثبت كرده است . از جمله آنها دو خبر به نقل از عايشه و ابن عباس است كه مضمون آن با خبر فوق تشابه دارد . در روايت ابن عباس كه مفصلتر است چنين آمده است : « رسول خدا محافظت مىشد و ابو طالب مردانى از بنى هاشم را براى حفاظت به همراه او مىفرستاد ، تا اين كه آيهء« يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ . . .وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ »نازل شد . پس از آن ابو طالب خواست همچنان مردانى را براى حفاظت از او بفرستد ، اما پيامبر فرمود : « خداوند متعال مرا از جن و انس محافظت فرموده است . » ( اسباب النزول ، واحدى : 170 ) مؤلف محترم در تبيين رواياتى از اين دست است كه مىنويسد : « علىرغم اين كه [ مشركان ] براى كشتن وى لحظهشمارى مىكردند و پيامبر از نظر امكانات ضعيفتر از ايشان يود ، نتوانستند او را به قتل برسانند » . اما اگر توجه كنيم كه سورهء