گفتههاى انبيا و نيز يافتهها و تجارب علمى بوده است . و اگر خبر از آينده داده ، گذشت شب و روز آن را ثابت كرده و خواهد كرد .
امور پنهان گذشته : اخبار امور گذشته در قرآن بسيار است . اين امور در داستانهاى زيبا و شگفتى كه وحى آنها را بيان داشته متجلى است ؛ و محمد هيچ راهى براى اطلاع از آنها نداشته است . از جمله اين داستانها داستان نوح است كه خداوند دربارهء آن مىفرمايد :
« تِلْكَ مِنْ أَنْباءِ الْغَيْبِ نُوحِيها إِلَيْكَ ما كُنْتَ تَعْلَمُها أَنْتَ وَ لا قَوْمُكَ مِنْ قَبْلِ هذا . . . »
. « 1 » داستان موسى كه خداوند راجع به آن مىفرمايد :
« وَ ما كُنْتَ بِجانِبِ الْغَرْبِيِّ إِذْ قَضَيْنا إِلى مُوسَى الْأَمْرَ وَ ما كُنْتَ مِنَ الشَّاهِدِينَ . وَ لكِنَّا أَنْشَأْنا قُرُوناً فَتَطاوَلَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُ وَ ما كُنْتَ ثاوِياً فِي أَهْلِ مَدْيَنَ تَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِنا وَ لكِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ . وَ ما كُنْتَ بِجانِبِ الطُّورِ إِذْ نادَيْنا وَ لكِنْ رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ لِتُنْذِرَ قَوْماً ما أَتاهُمْ مِنْ نَذِيرٍ مِنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ . »
« 2 » داستان مريم كه دربارهء آن مىفرمايد :
« ذلِكَ مِنْ أَنْباءِ الْغَيْبِ نُوحِيهِ إِلَيْكَ وَ ما كُنْتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يُلْقُونَ أَقْلامَهُمْ أَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَمَ وَ ما كُنْتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يَخْتَصِمُونَ »
. « 3 »
امور پنهان دوران پيامبر : به اين دسته از امور آنچه مربوط به خداوند متعال ، ملايك ، جن ، بهشت و دوزخ ، و نظاير آن است افزوده مىشود . امورى كه پيامبر نه مىتوانست آنها را مشاهده كند و نه از آنها آگاهى يابد ، چه برسد به اين كه به اين نحو روشن كه تعاليم پيامبران و كتب آسمانى مؤيد آن است سخن بگويد . اين نوع از اخبار غيبى در قرآن
هامش
( 1 ) . « اين از خبرهاى غيب است كه به تو وحى مىكنيم ، كه پيش از اين نه تو آنها را مىدانستى و نه قوم تو . . . » ( هود : 49 )
( 2 ) . « و تو در جانب غربى نبودى آنگاه كه به موسى فرمان داديم . و تو از حاضران نبودى و ليكن ما نسلهايى آفريديم كه عمرشان دراز شد . و تو در ميان مردم متدين مقيم نبودى كه اينك آيات ما را بر اينان مىخوانى . ولى ماييم كه فرستندگان بوديم . و تو در كنار طور نبودى آنگاه كه ندا داديم . ولى [ اين پيامبرى ] بخشايشى است از پروردگار تو تا مردمى را كه پيش از تو بيمدهندهاى بديشان نيامده بترسانى شايد ياد آرند و پند گيرند . » ( قصص : 44 - 46 )
( 3 ) . « اين از خبرهاى نهان است كه به تو وحى مىكنيم . و تو نزد آنان نبودى آنگاه كه قلمهاى خويش [ به قرعه ] مىافكندند تا كدامشان سرپرست مريم شود ؛ و تو نزدشان نبودى آنگاه كه ستيزه و كشمكش مىكردند . » ( آل عمران : 44 )