علوم همواره غير جزمى بوده و ميان نفى و اثبات سرگردان است . آنچه را اخترشناسان ديروز معتقد بودند اخترشناسان امروز نفى مىكنند ؛ و طبيعتشناسان ديروز به صحت چيزى تأكيد مىكردند كه زيستشناسان امروز خلاف آن را اثبات مىكنند ؛ و امرى را كه مورخان از ديرباز پذيرفته بودند از سوى مورخان امروز نفى مىشود ؛ و امورى را كه مادهگرايان به نام علم انكار مىكردند و در انكار خود زيادهروى و اسراف روا مىداشتند امروز همان را باز با نام علم مىپذيرند و در اين پذيرش افراط مىكنند . همينطور ساير مواردى از اين دست كه اعتماد ما را نسبت به هر چه علمى است متزلزل ساخته موجب مىگردد نسبت به اتقان آنچه به نام « علم » ناميده مىشود چندان مطمئن نباشيم . شاهد بر اين مدعا كتاب مهمى است كه يك مقام علمى محترم در نظر اهل علم ، كه از شأن و مقام و اهميت خاصى در عرصهء علم برخوردار است ، منتشر كرده و با دليل و برهان بسيارى از قوانين و يافتههاى علمى را كه تصور مىكردند يقينى است نقض كرده و بناى علم را به هم ريخته و اعتماد بدان را متزلزل ساخته ، اين دانشمند نهايتا خواننده را به اين نكته رهنمون مىشود كه اين جهان پيچيده و غامض و تو برتر است ، و ازاينرو نام كتابش را الكون الغامض « 1 » نهاده است . اين نويسنده كسى جز سر جيمز جينز « 2 » نيست .
آيا بازهم شايسته است كه شيفته و فريفته علمى باشيم كه ايشان بناى تبعيت از آن را گذارده و آن را مرجع قضاوت خود قرار داده و به همراه خود در محدوده تنگ زندان ماده محبوسش ساختهاند ؟ محدوده بستهاى كه همان حدود فهم و ادراك و دستيابى تجاربشان است ، در حالى كه ممكن است ادراكشان خطا كند و تجاربشان بىنتيجه باشد .
آيا با اين هم صحيح است كه قرآن را به محضر داورى اين علوم مادى و ظنى و متزلزل ببريم ، در حالى كه قرآن همان حقايق الهى برتر و مستقر و ثابت است كه از افق حقيقت برتر و آگاه از سر و نهان نازل شده است ؟
قرآن از برابر علم نمىگريزد ، بلكه رو به سوى آن دارد و بدان دعوت مىكند و بناى خود را بر آن استوار مىسازد . اما شما ابتدا تمكن علم را ثابت كنيد و اعتماد و اطمينان
هامش
( 1 ) .The Mysterious Universe( 2 ) .James Jeans( 1879 - 1946 ميلادى ) فيزيكدان و ستارهشناس مشهور انگليس . از جمله آثار اوست :The Mysterious Universe , Astromony and Cosmgony , Dynamicol Theory of Gases ) Dictionary of Scientific Bibliography , Vol Vll : 84 , Charles Scribners Son . Publishers ( .